Eugeniusz Śmiarowski

Eugeniusz Śmiarowski (1878-1932). Pochodził ze starego rodu szlacheckiego ze Śmiarowa niedaleko Łomży, w którym było wielu prawników.

W 1895 r. rozpoczął studia prawnicze. Już w czasie studiów został aresztowany za udział w strajkach przeciwko rusyfikacji. Został wydalony z Uniwersytetu i z Królestwa. Studia kończył w Kazaniu. Po ich ukończeniu wyjechał na dalsze studia filozoficzne. Po powrocie do Warszawy rozpoczął aplikację adwokacką.

W 1903 r. został mianowany adwokatem przysięgłym. Nie otworzył własnej kancelarii, podjął pracę w kancelarii adwokackiej Stanisława Patka i związany był z Kołem Obrońców Politycznych.

W czasie I wojny światowej współorganizował sądownictwo polskie.

W 1920 r. wrócił do adwokatury. Należał do założycieli w 1921 r. Ligi Obrony Praw Człowieka i Obywatela. W 1922 r. został wybrany posłem na Sejm z listy PSL "Wyzwolenie". Po 1926 r. występował jako poseł bezpartyjny.

W okresie międzywojennym także często występował w roli obrońcy w procesach politycznych. Ostatnim takim procesem był proces brzeski (1931-1932), który toczył się przed Sądem Okręgowym w Warszawie.

Alfons Parczewski

Alfons Parczewski (1849-1933). Adwokat, historyk, etnograf, językoznawca, literat. Pochodził z rodziny szlacheckiej. Po ukończeniu gimnazjum w Kaliszu, studia rozpoczął na Wydziale Prawa i Administracji Szkoły Głównej, po czym aplikował w Trybunale Cywilnym w Warszawie. W 1872 r. został mianowany patronem przy Trybunale Cywilnym w Kaliszu. Oprócz pracy zawodowej zaangażował się w działalność społeczną i polityczną Kalisza. Był członkiem i kierował wieloma towarzystwami. Zajmował się także pracą naukową w zakresie historii (w tym Kalisza) i prawa cywilnego. W sumie był autorem 22 rozpraw i artykułów. Szczególnie interesował się Łużycami, gdzie wielokrotnie podróżował. Podobne wyprawy o charakterze etnograficznym odbywał również w inne regiony, od Śląska po Pomorze, wszędzie gdzie dostrzegał zagrożenie obcymi wpływami. W czasie I wojny światowej czynił starania o przywrócenie Uniwersytetu Warszawskiego, a wraz z utworzeniem Wydziału Prawa i Administracji został jego pierwszym dziekanem. Tam też wykładał m.in. prawo kanoniczne i prawo małżeńskie. Od 1917 r. był czynnie zaangażowany w tworzenie i działalność pierwszych organów odradzającego sie państwa polskiego. Po powstaniu niepodległej Polski znalazł się w składzie Komisji Kodyfikacyjnej powołanej przez sejm. Lansował pogląd, że prawo cywilne obowiązujące w Królestwie Polskim należy rozszerzyć na inne dzielnice. Pogląd ten nie znalazł uznania w Komisji. Zaangażował się w prace związane ze wskrzeszeniem Uniwersytetu Wileńskiego, w związku z czym zdecydował się na opuszczenie Uniwersytetu Warszawskiego. Został pierwszym dziekanem Wydziału Prawa i Nauk Społecznych tego uniwersytetu. W 1922 r. został wybrany rektorem Uniwersytetu Wileńskiego. Wśród prac wymienić należy "Rys historyczny hipoteki polskiej" (1918) oraz "Kodyfikacja prawa kościelnego" (1924).

Abdon Kłodziński

Abdon Kłodziński (1881-1937) prawnik, historyk prawa polskiego, archiwista, profesor Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Uniwersytetu Poznańskiego.

Syn Zygmunta, urzędnika magistrackiego w Kętach, bratanek Jana Kłodzińskiego, autora znanej "Encyklopedii prawa". Nauki pobierał w słynnym Gimnazjum św. Anny w Krakowie, a po egzaminie maturalnym w 1900 r. został przyjęty na Wydział Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jednocześnie studiował na Wydziale Filozoficznym historię. Studia prawnicze ukończył w 1907 r., studia historyczne - w rok później. W 1909 r. wyjechał do Rzymu jako członek Ekspedycji Akademii Umiejętności i współpracował z prof. J. Ptaśnikiem nad edycją archiwaliów watykańskich.
Po powrocie do Krakowa, w 1910 r., podjął pracę w Archiwum Krajowym Akt Grodzkich i Ziemskich.
Od 1919 r. wykładał historię ustroju i prawa polskiego na uniwersytecie w Poznaniu, a w 1925 r. objął posadę profesora historii prawa na UJ. Z jego inicjatywy w latach międzywojennych powstało Towarzystwo Miłośników Kęt Podlesia.
W latach 1936-37 pełnił funkcje dziekana Wydziału Prawa UJ następnie prodziekana. Prowadził liczne zajęcia naukowo-dydaktyczne.
Opublikował wiele prac i  recenzji z prac historycznych i historyczno-prawnych w tym szczegółowe sprawozdanie z literatury historycznej czeskiej za lata 1900-1907, w którym wskazywał na potrzebę kontaktów naukowych z Czechami.
Wniósł istotny wkład do badań genealogiczno-rodowych w ogłoszonej w 1913 r. pracy o Tęczyńskich, tworzył monografie z dziedziny archiwistyki i historii ustroju Polski, opisywał dzieje archiwum koronnego krakowskiego wraz z archiwum skarbowym w okresie przedrozbiorowym, hipotezę dotyczącą Statutu Wareckiego i statutu wiślickiego. W 1936 r. w druku ukazała się rozprawa "Najstarsza księga Sądu Najwyższego na zamku krakowskim".
Pochowany został na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Stanisław Car

Stanisław Car (1882-1938). Doradca głowy państwa w II Rzeczypospolitej, konstytucjonalista, adwokat. Prawo studiował na Uniwersytecie Warszawskim, studia ukończył w Odessie. Po powrocie do Warszawy aplikował w Sądzie Okręgowym. Polaków nie zatrudniano w sądach, stąd starania Stanisława Cara o przyjęcie do palestry - wpisany został w 1911 r. na listę adwokatów przysięgłych. W czasie I wojny uczestniczył w organizowaniu polskich sądów obywatelskich, a następnie działał w komisjach prawniczych, które przygotowywały projekty organizacji sądownictwa i procedury sądowej. Był redaktorem Dziennika Praw Państwa Polskiego i Dziennika Urzędowego Ministerstwa Sprawiedliwości. Od 1918 r. objął stanowisko szefa Kancelarii Cywilnej Naczelnika Państwa (do 1923 r.) Pozostawał w bliskich kontaktach z Piłsudskim. Od połowy lat 20 propagował tezę o potrzebie silnej władzy wykonawczej. Uczestniczył w przygotowaniach do przewrotu majowego. Po przewrocie Car wrócił na stanowisko szefa Kancelarii Cywilnej Prezydenta RP, jeszcze w 1926 r. został mianowany podsekretarzem stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Jednocześnie pełnił rolę doradcy prawnego przy marszałku Piłsudskim. W 1928 r. został mianowany generalnym komisarzem wyborczym (na polecenie Piłsudskiego, co stanowiło złamanie postanowień ordynacji wyborczej). Od grudnia 1928 r. Car objął tekę ministra sprawiedliwości. W latach 1931-1934 intensywnie pracował nad zmianą konstytucji. Był autorem projektu konstytucji z 1935 r. Po wyborach 1935 r. został wybrany marszałkiem Sejmu. Ważne prace: "Zarys historii adwokatury w Polsce" (1925), "Józef Piłsudski a państwo polskie" (1930).

Władysław Seyda

Władysław Seyda (1863-1939). Parlamentarzysta, polityk, adwokat. Jako pierwszy prezes Sądu Najwyższego w latach 1922-24 bronił przede wszystkim niezawisłości sądów. Pochodził z rodziny ziemiańskiej z zaborze pruskim. W 1880 r. rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Wrocławskim. W 1883 r. uzyskał tytuł doktora praw i ropoczął aplikację sądową, po jej ukończeniu w 1886 r. rozpoczął aplikację adwokacką. W 1891 r. został adwokatem przy Sądzie Ziemskim w Poznaniu. W 1903 r. uzyskał nominację na adwokata przy Sądzie Wyższym Krajowym. Od 1903 r. był aktywnym członkiem Stronnictwa Demokratyczo-Narodowego. Z ramienia endecji został w 1907 r. wybrany posłem do sejmu pruskiego, od 1912 r. był posłem do parlamentu Rzeszy Niemieckiej. Wielokrotnie prezentował swoje stanowisko w sprawach narodowościowych. W 1919 r. Seyda wszedł w skład Sejmu Ustawodawczego RP. W 1920 r. został mianowany prezesem Sądu Najwyższego, przewodniczącym Izby ds. byłej Dzielnicy Pruskiej, a w 1924 r. pierwszym prezesem Sądu Najwyższego. Uczestniczył w przygotowaniu projektu ustawy o ustroju sądów powszechnych. Za brak subordynacji wobec władz po 1926 r., w 1929 r. wraz z sześcioma sędziami Sądu Najwyższego został przeniesiony w stan spoczynku.

Karol Lutostański

Karol Lutostański (1880-1939). Teoretyk i praktyk cywilista. Pochodził z drobnoszlacheckiej rodziny. Studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Otrzymał stypendium na studia uzupełniające, które odbywał w Lipsku, Berlinie i Paryżu. Po powrocie w 1904 r. do kraju, krótko pracował w adwokaturze i w Sądzie Okręgowym w Warszawie. Został wpisany na listę adwokatów przysięgłych. Specjalizował się w sprawach cywilnych. Redagował wydawnictwo "Biblioteka Prawno-Społeczna". Publikował liczne prace z dziedziny prawa małżeńskiego. Aktywnie działał w utworzonym w 1907 r. Towarzystwie Prawniczym, którego był sekretarzem, a w latach 1920-39 prezesem. W latach 1923-1939 był prezesem Kasy Pomocy im. J. Mianowskiego, która przez pomoc w publikacjach i zapomogi dla młodych naukowców odegrała istotną rolę w rozwoju nauki polskiej. Trzykrotnie był dziekanem Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. W Komisji Kodyfikacyjnej RP był sekretarzem generalnym oraz sekretarzem Wydziału Cywilnego. Od 1933 r. był wiceprzewodniczącym Komisji, która powierzyła mu opracowanie projektów prawa małżeńskiego osobowego i wojskowego, prawa o aktach stanu cywilnego i prawa o pokrewieństwie i opiece. Stał na stanowisku świeckiego prawa małżeńskiego z uwagi na wielowyznaniowość polskiego społeczeństwa. Projekt spotkał się ze sprzeciwem Kościoła Rzymskokatolickiego. Ważniejsze prace: "Zaręczyny w prawie małżeńskim z roku 1836" (1907), "Prawo małżeńskie osobowe" (1921).

Zbigniew Walenty Pazdro

Zbigniew Walenty Pazdro (1873-1939) prawnik, ekonomista, działacz polityczny.
W 1893 r. ukończył IV Gimnazjum we Lwowie, po czym podjął studia na Uniwersytecie Lwowskim. W 1900 r. obronił doktorat, następnie przez rok był aplikantem we Lwowie, zaś w 1902 r. przebywał na stypendium na uniwersytecie w Monachium. W latach 1902-1909 pracował w namiestnictwie we Lwowie. W 1908 r. habilitował się z ekonomii społecznej na Politechnice Lwowskiej. Został mianowany profesorem nadzwyczajnym Akademii Rolniczej w Dublanach. W czasie I wojny światowej w armii austro-węgierskiej, ranny dostał się do niewoli rosyjskiej. W 1918 r. uczył w polskim gimnazjum w Kazaniu. Od 1919 r. profesor zwyczajny nauk prawniczych Politechniki Lwowskiej. W 1920 r. został profesorem zwyczajnym administracji i polskiego prawa administracyjnego Uniwersytetu Jana Kazimierza. W latach 1922-1934 był dziekanem Wydziału Prawa UJK.
Był radnym miasta Lwowa oraz działaczem Stronnictwa Narodowego.

Bolesław Pohorecki

Bolesław Pohorecki (1878-1940), adwokat, prokurator, sędzia.

Urodził się w Warszawie. W 1915 r. wszedł w skład komisji mającej na celu opracowanie projektu ustawy o ustroju adwokatury. W 1918 r. był autorem Dekretu Naczelnika Państwa zawierający przepisy Tymczasowego Statutu Palestry Państwa Polskiego, który wszedł w życie w 1919 r. Był sędzią Sądu Najwyższego
W 1932 r. został Prezydentem Komisji Kodyfikacyjnej. Zginął w 1940 r. w Katyniu.

Franciszek Bossowski

Franciszek Bossowski (1879-1940) prawnik, adwokat, historyk prawa, specjalista w dziedzinie prawa rzymskiego, cywilnego i historii prawa polskiego, długoletni pracownik Prokuratorii Skarbu w Krakowie.

W latach 1920-1939 prof. prawa rzymskiego Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, później także wykładowca i profesor Uniwersytetu Warszawskiego.

Aresztowany w "Sonderaktion Krakau". Zmarł po powrocie z obozu koncentracyjnego w Oranienburgu. Główna praca: Actio ad exhibendum w prawie klasycznym i justyniańskim (1927). Miejscem spoczynku jest cmentarz Rakowicki.

Herman Liberman

Herman Liberman (1870-1941). Adwokat, polityk i publicysta. Związany z ruchem socjalistycznym. Pochodził z rodziny żydowskiej. W 1888 r. rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Wiedeńskiego. Wkrótce nawiązał kontakt z działaczami ruchu socjalistycznego w Zurychu. W Paryżu pozostawał w stałym kontakcie z socjalistyczną emigracją. W 1891 r. wrócił do Krakowa i tu kontynuował studia. Brał w tym czasie czynny udział w agitacji socjalistycznej wśród studentów i robotników. W 1894 r. ukończył studia z dyplomem doktora praw i rozpoczął aplikację adwokacką w Rzeszowie. Tu zaczął pracę zawodową i polityczną. W 1896 r. Lieberman przeniósł się do Przemyśla. W 1891 r. zdał w Wiedniu egzamin adwokacki i został wpisany na listę obrońców w sprawach karnych w Przemyślu, gdzie też otworzył własną kancelarię. W 1900 r. został aresztowany pod fikcyjnym zarzutem udziału w napadzie na żołnierzy (wydano wyrok uniewinniający). Był obrońcą w procesach politycznych, co przyniosło mu sławę. W wyborach 1907 r. został wybrany posłem do parlamentu austriackiego. Tam wchodził w skład klubu socjaldemokratycznego. W czasie I wojny światowej współpracował z J. Piłsudskim.W 1919 r. w wyborach do Sejmu Ustawodawczego wybrany został posłem. Był potem posłem z ramienia PPS przez kilka kadencji. Na prośbę Piłsudskiego, Lieberman udał się z misją na konferencję pokojową do Paryża. W okresie międzywojennym przeniósł się na stałe do Warszawy, gdzie otworzył własną kancelarię adwokacką. W 1930 r. został aresztowany i osadzony w twierdzy brzeskiej. W procesie brzeskim został skazany na 2,5 roku więzienia. Udał się na emigrację polityczną do Francji. W 1936 r. zorganizował we Francji polską Ligę Obrony Praw Człowieka i Obywatela. Był bliskim współpracownikiem gen. W. Sikorskiego. Klęska Francji w 1940 r. spowodowała, że Lieberman wyjechał do Anglii. W 1941 r. został w rządzie Sikorskiego ministrem sprawiedliwości.

Bohdan Wasiutyński

Bohdan Wasiutyński (1882-1940) prawnik, senator, profesor prawa administracyjnego na Uniwersytecie w Poznaniu i Warszawie, w latach 1930-1931 dziekan Wydziału Prawa UW, wybitny publicysta narodowo-demokratyczny, członek Ligi Narodowej, w latach 1908-1915 redaktor „Przeglądu Narodowego", w latach 1915—1917 współredaktor „Sprawy Polskiej" w Piotrogrodzie i wydawca „Dziennika Polskiego", od sierpnia 1917 r. współorganizator i jeden z aktywniejszych działaczy Rady Polskiej Zjednoczenia Międzypartyjnego, w dwudziestoleciu międzywojennym profesor prawa uniwersytetu w Poznaniu i Warszawie. Autor pracy „Ustrój władz administracyjnych rządowych i samorządowych”.

Leon Nowodworski

Leon Nowodworski (1889-1941). Adwokat, radca prawny banków. Studia prawnicze odbywał w Lyonie a następnie w Paryżu. W 1918 r. został wpisany na listę adwokatów w Warszawie. Podczas działań wojennych w 1920 r. służył w artylerii. Był świetnym mówcą i szybko wybił się na czoło polskiej palestry. Był także czołowym działaczem samorządu adwokackiego. W 1936 r. dziekan warszawskiej Rady Adwokackiej. Był działaczem społecznym związanym z Narodową Demokracją. Wchodził w skład Komitetu obywatelskiego do obrony Warszawy. We wrześniu 1939 r. członek Komisariatu Cywilnego przy Dowództwie Obrony Warszawy, Komitetu Obywatelskiego. Dyrektor Departamentu Sprawiedliwości w Delegaturze Rządu na Kraj. Znalazł się wraz ze swym bratem Janem w gronie "14 sprawiedliwych" sprzeciwiających się skreśleniu Żydów z listy adwokackiej. Na skutek tego sam został skreślony z listy adwokatów. W czasie wojny działał aktywnie w konspiracji. Do chwili śmierci był aktywnym działaczem Delegatury Rządu i miał znaczny wpływ na organizowanie na terenach okupowanych tajnego sądownictwa karnego. Za tę działalność został odznaczony Krzyżem Walecznych a pośmiertnie przyznano mu Krzyż Armii Krajowej oraz Krzyż Niepodległości Polski Podziemnej z Mieczami. Zmarł na atak serca w 1941 r. Jego pogrzeb był ważnym wydarzeniem w dziejach adwokatury warszawskiej.

Władysław Abraham

Władysław Abraham (1860-1941). Pochodził z Galicji. Rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim. Był uczniem prof. Bobrzyńskiego. Dzięki niemu poznał pracę w archiwum. Po ukończeniu studiów rozpoczął aplikację adwokacką. Zajmował się historią prawa, ale i prawem obowiązującym, w tym głównie małżeńskim. Po zakończonej aplikacji udał się na studia do Berlina, gdzie podjął problematykę prawa kościelnego, historii Kościoła z naciskiem na ziemie polskie. W 1885 r. delegowany został przez Akademię Umiejętności do Rzymu dla zbadania zawartości Archiwum Watykańskiego (otwartego dla uczonych w 1883 r.). Po powrocie do Krakowa habilitował się. Uzyskał katedrę prawa kościelnego na Uniwersytecie Lwowskim (1888). Tu poświęcał się pracy naukowej głównie w obszarze historii prawa kościelnego w Polsce. Główne prace mające kapitalne znaczenie w tej dziedzinie to: "Organizacja kościoła w Polsce do połowy wieku XII", "Powstanie organizacji Kościoła łacińskiego na Rusi" i "Zawarcie małżeństwa w pierwotnym prawie polskim". Abraham był autorem 271 prac naukowych. Dwukrotnie wybrano go dziekanem Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1894-1895 i 1915-1916. Był członkiem Komisji Kodyfikacyjnej RP, w sekcji prawa cywilnego.

Szymon Rundstein

Szymon Rundstein (1876-1942). Adwokat, cywilista, negocjator traktatów międzynarodowych, uczestnik prac legislacyjnych w Lidze Narodów i Akademii Prawa Międzynarodowego, sędzia Stałego Trybunału Arbitrażowego w Hadze, uczony.

Był pochodzenia żydowskiego. Od 1894 r. studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim, następnie wyjechał do  Heidelbergu, gdzie studiował teorię prawa oraz zagadnienia międzynarodowego prawa prywatnego.

Na podstawie pracy "Kodyfikacja prawa międzynarodowego prywatnego w Niemczech. Studium dogmatyczne" (ogłoszonej w 1900 r.) otrzymał tytuł doktora praw Uniwersytetu w Heidelbergu. Jeszcze w 1990 r. przyjął propozycję podjęcia pracy na Uniwersytecie w Berlinie. W końcu 1906 r. wrócił do Warszawy. Tu został nominowany na adwokata przysięgłego, otworzył kancelarię adwokacką specjalizującą się w prawie cywilnym i handlowym oraz prawie międzynarodowym prywatnym.

Oprócz praktyki zajmował się też nauką prawa. Publikował prace z dziedziny prawa pracy. W 1913 r. współtworzył czasopismo naukowo- prawnicze "Themis Polska". Był też człowiekiem licznych towarzystw, w tym Towarzystwa Prawniczego w Warszawie- przez wiele lat był jego wiceprezesem. W czasie I wojny światowej zainteresował się prawem narodów. W 1917 r. podjął pracę w Tymczasowej Radzie Stanu, a następnie w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Wchodził w skład Komisji Kodyfikacyjnej RP.

Wielokrotnie był powoływany na konsultacje w czasie rokowań pokojowych i do obrony polskich interesów.  Uczestniczył też w konferencjach organizowanych przez Ligę Narodów, poświęconych kodyfikacji prawa międzynarodowego. Po I wojnie światowej w pracy naukowej zainteresował się problemami obywatelstwa.

W 1924  r. opublikował jedną z najważniejszych swych prac "Zasady teorii prawa", analizował w niej normatywistyczną wizję Polski. W 1928 r. został zaproszony do Hagi na wykłady w Akademii Prawa Międzynarodowego. Zginął w Treblince.

Julian Makowski

Julian Makowski (1875-1959). Teoretyk, znawca prawa międzynarodowego publicznego, dyplomatycznego, praktyk, dyplomata, autor kilkudziesięciu książek i ponad stu artykułów. Autor pierwszego polskiego podręcznika prawa międzynarodowego (1916 r.) W Antwerpii ukończył studia handlowe ze stopniem licencjata, następnie w Paryżu nauki prawnicze i ekonomiczne. Studia prawnicze kontynuował w Krakowie - ukończył je dopiero po I wojnie światowej. W 1923 r. uzyskał stopień magistra prawa Uniwersytetu Warszawskiego. W tym samym roku doktoryzował się na Uniwersytecie Poznańskim. W 1906 r. podjął wykłady na kursach handlowych w Warszawie (były zalążkiem obecnej Szkoły Głównej Handlowej). Od 1937 r. pełnił godność rektora w Szkole Głównej Handlowej. Związał się także z Towarzystwem Kursów Naukowych, gdzie zajmował się prawem karnym. W czasie I wojny światowej uczestniczył w tworzeniu polskiego sądownictwa obywatelskiego, po jego zlikwidowaniu, w 1915 r. został mianowany sędzią pokoju. W 1917 r. został zastępcą sędziego handlowego w Wydziale Handlowym Sądu Okręgowego w Warszawie. W tym czasie zajmował się także zagadnieniami prawa międzynarodowego. Równolegle interesował się prawem konstytucyjnym, pisząc prace m. in. o konstytucyjnym ustroju. Po zakończeniu I wojny światowej Makowski rozpoczął karierę w dyplomacji. W 1919 r. został mianowany naczelnikiem Wydziału Traktatowego MSZ, którym kierował do 1936 r. Z tej racji skupił się na problematyce umów międzynarodowych. W czasie II wojny św. brał Makowski udział w tajnym nauczaniu. Po wojnie, krótko wykładał na Uniwersytecie Jagiellońskim, jeszcze w 1945 r. wrócił do Warszawy. Zgłosił się do pracy w MSZ, gdzie pełnił funkcję radcy prawnego.

Cyryl Ratajski

Cyryl Ratajski (1875-1942). Prawnik, adwokat, polityk, prezydent miasta Poznania, pierwszy Delegat Rządu RP na Generalne Gubernatorstwo, przedstawiciel Polskiego Państwa Podziemnego. Pochodził z rodziny chłopskiej. Prawo studiował na Uniwersytecie w Berlinie. Do 1905 r. odbywał praktykę sądową w Niemczech. W Berlinie został wpisany na listę obrońców sądowych. Kancelarię adwokacką otworzył w Raciborzu na Śląsku. Tu walczył o polskość Śląska. W 1911 r. przeniósł się do Poznania. W 1916 r. wstąpił do Ligi Narodowej. W czasie powstania wielkopolskiego działał we władzach cywilnych. W 1919 r. został delegowany do Paryża, aby Komitetowi Narodowemu Polskiemu złożyć sprawozdanie z wydarzeń w byłym zaborze pruskim. Już w grudniu 1918 r. wystąpił z wnioskiem o utworzenie w Poznaniu uniwersytetu, od 1919 r. zabiegał o kadrę. W 1922 r. został wybrany na prezydenta Poznania. Dostrzegał znaczenie poprawy infrastruktury w mieście. Do tego, że Poznań stał się nowoczesną aglomeracją, w dużym stopniu przyczynił się Cyryl Ratajski. W latach trzydziestych w poglądach politycznych zbliżył się do centrolewu opozycyjnego. We wrześniu 1939 r. objął urząd komisarycznego prezydenta miasta Poznania. Ustąpił po objęciu miasta przez Niemców.

Maurycy Allerhand

Maurycy Allerhand (1868-1942). Pochodził z Rzeszowa, z rodziny żydowskiej. Studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Wiedeńskiego. Tam też w 1892 r. uzyskał doktorat prawa. Po studiach odbył aplikację sądową i we Lwowie rozpoczął praktykę adwokacką. Od 1890 r. równolegle z praktyką pisał prace naukowe. Podjął współpracę z "Przeglądem Sądowym i Administracyjnym", w którym publikował swoje prace. W 1909 r. habilitował się na podstawie pracy "Podstęp w procesie" i uzyskał prawo wykładania prawa procesowego cywilnego na Uniwersytecie Lwowskim. M. Allerhand wchodził w skład Komisji Kodyfikacyjnej RP, w której był członkiem wydziału cywilnego. Reformował projekty ustaw procedury cywilnej i prawa upadłościowego a szczególnie aktywnie działał w sekcji prawa handlowego, następnie pracował nad projektem prawa upadłościowego. Zajmował się aktywnie sprawami adwokatury. W latach 1932-1933 opublikował komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, w 1935 r. do Kodeksu prawa handlowego, w 1934 r. do Prawa o notariacie, w 1937 r. do prawa upadłościowego i układowego.

Zygmunt Cybichowski

Zygmunt Cybichowski (1879-1946). Pochodził z Poznania. Studiował prawo i ekonomię w Berlinie, Monachium, Wrocławiu, Paryżu i Strasburgu. W 1902 r. uzyskał doktorat z problematyki prawa państwowego i międzynarodowego. W 1905 r. ukończył aplikację sądową i uzyskał stanowisko asesora sądowego, po czym udał się na dalsze studia do Francji i Anglii. Pracował w sądownictwie we Wrocławiu i Berlinie, prowadząc jednocześnie pracę naukową. Praca habilitacyjna pt. "Starożytne prawo narodów" otworzyła Cybichowskiemu drogę do docentury prawa międzynarodowego publicznego i prywatnego Uniwersytetu we Fryburgu. W 1912 r. przyjął stanowisko profesora i Katedrę Encyklopedii Nauk Prawniczych i Politycznych oraz Filozofii Prawa na Uniwersytecie Lwowskim. W 1915 r. wydał podręcznik prawa międzynarodowego. Od 1919 r. odgrywał czołową rolę w Komisji Kodyfikacyjnej RP. W latach 1925-1929 wydał trzytomowy system prawa państwowego. W latach 1926-1930 wydana została z inicjatywy Cybichowskiego i pod jego redakcją "Encyklopedia podręczna prawa publicznego". W 1929 r. został zaproszony na wykłady prawa międzynarodowego na uczelniach amerykańskich. W 1930 r. Columbia University w Nowym Jorku przyznał Cybichowskiemu tytuł doktora honoris causa.

Ignacy Koschembahr-Łyskowski

Ignacy Koschembahr-Łyskowski (1864-1945). Romanista, cywilista, członek Komisji Kodyfikacyjnej RP. Pochodził z rodziny ziemiańskiej z Pomorza. W 1884 r. ukończył gimnazjum w Chojnicach. Prawo studiował na Uniwersytecie w Berlinie. Szczególnie interesował się prawem rzymskim i przedmiotami historyczno-prawnymi. W rok po ukończeniu studiów w 1888 r. uzyskał tytuł doktora praw. Rozpoczął pracę zawodową jako referendarz Najwyższego Trybunału w Berlinie. W 1897 r. uzyskał tytuł profesora zwyczajnego prawa rzymskiego Uniwersytetu we Fryburgu, tam też pewien czas był dziekanem Wydziału Prawa. Na przełomie XIX i XX wieku objął katedrę prawa rzymskiego na Uniwersytecie Lwowskim, gdzie też pełnił funkcję dziekana Wydziału Prawa. W 1915 r. objął kierownictwo katedry na nowootwartym Uniwersytecie Warszawskim, gdzie w latach 1923-1924 pełnił funkcję rektora. W pracach Komisji Kodyfikacyjnej był autorem jednego z projektów prawa zobowiązań, uczestniczył też w pracach podkomisji prawa rodzinnego i spadkowego. Reprezentował Polskę w wielu międzynarodowych organizacjach prawniczych. W 1930 r. uzyskał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Wileńskiego, w 1934 r. Uniwersytetu w Nancy. Niektóre prace: "Dwa nowe opracowania rzymskiego prawa prywatnego" (1908-1909), "Stanowisko prawa rzymskiego w powszechnej ustawie cywilnej" (1911), "Procedura cywilna rzymska" (1912), "Historia prawa na zachodzie Europy" (1923), "Cele i zadania polityki społecznej" (1927).

Stanisław Kutrzeba

Stanisław Kutrzeba (1876-1946). Pochodził z Krakowa. W 1894 r. rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim. Już w czasie studiów uczęszczał na wykłady z historii oraz na spotkania Kółka Historycznego. W 1898 r. ukończył studia ze stopniem doktora. Przez pół roku przebywał w Rzymie w tamtejszej polskiej Ekspedycji Akademii Umiejętności. Na podstawie rozprawy habilitacyjnej "O sądach ziemskich i grodzkich w wiekach średnich" w 1902 r. otrzymał stopień docenta dawnego prawa polskiego. Badając źródła opracowywał tematy do tej pory nieznane nauce. Były to prace niezwykle analityczne. W 1905 r. ogłosił "Historię ustroju Polski w zarysie. Tom I - Korona" - pracę syntetyczną. W późniejszych latach ukazały się jeszcze trzy tomy, obejmujące Litwę i dzieje porozbiorowe (do 1914 r.) Na podstawie pracy "Mężobójstwo w prawie polskim XIV i XV wieku" otrzymał katedrę i tytuł profesora. W latach 1913-1914 pełnił funkcję dziekana Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. W czasie I wojny światowej skupił się Kutrzeba na działalności publicystycznej. W 1925 r. został wybrany człowiekiem czynu Polskiej Akademii Umiejętności. W 1920 r. ogłosił pracę "Dawne polskie prawo sądowe". W latach 1932-1933 piastował godność rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego, a potem prorektora. Od 1939 r. do 1940 r. przebywał w obozie niemieckim. Po zakończeniu II wojny podjął wykłady na Uniwersytecie Jagiellońskim. Wszedł jako poseł w skład Krajowej Rady Narodowej.

Fryderyk Zoll

Fryderyk Zoll (młodszy) (1865-1948). Twórca podstaw nowoczesnego polskiego prawa cywilnego. W 1883 r. rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1887 r. po ukończeniu studiów i uzyskaniu stopnia doktora praw wyjechał do Wiednia. W 1889 r. uzyskał stypendium rządowe na studia w Niemczech i Francji. Podczas zagranicznych studiów poznał metodę celowościową i socjologiczną. W 1890 r. wrócił do Wiednia i podjął pracę w austriackim Ministerstwie Handlu i Przemysłu. W pracy naukowej interesował się ochroną dóbr niematerialnych w prawie cywilnym. W 1895 r. F. Zoll habilitował się na uniwersytecie w Wiedniu i otrzymał prawo wykładania na Wydziale Prawnym. W 1893 r. objął katedrę prawa cywilnego na Uniwersytecie Jagiellońskim. W pracach z zakresu prawa autorskiego starał się jak najszerzej chronić interesy osobiste twórców. W 1920 r. opracował "Zasady prawa autorskiego". Ta dziedzina przyniosła mu uznanie. Komisja Kodyfikacyjna powierzyła mu redakcję ustaw o prawie autorskim, o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ochronie wynalazków, wzorów i znaków patentowych. Był też uznawany w okresie międzywojennym za znawcę międzynarodowego prawa prywatnego. Opracował projekt prawa prywatnego międzynarodowego i międzydzielnicowego. Interesował się także problematyką waloryzacji zobowiązań pieniężnych. Z tej dziedziny opracował projekt ustawy (tzw. lex Zoll). Zasłynął jako autor podręczników i całościowych ujęć prawa cywilnego. W 1907 r. wydał "Zobowiązania", w 1909 r. "Część ogólną", w 1910 r. podręcznik "Prawo prywatne austriackie w zarysie", a w latach 1931-1937 4-tomowy podręcznik "Prawo cywilne" (bez zobowiązań), w 1948 r. "Zobowiązania" i "Prawo cywilne w zarysie". F. Zoll był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, doktorem honoris causa uniwersytetów w Wilnie i Lwowie.W 1912 r. objął funkcję rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego. Trzykrotnie był dziekanem Wydziału Prawa. Od 1919 r. był członkiem Komisji Kodyfikacyjnej, w której pracował nad prawem rzeczowym. W czasie II RP Zoll wielokrotnie występował w obronie praworządności. W 1939 r. uniknął obozu niemieckiego, do którego wywieziono profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Czynił starania o uwolnienie kolegów, zakończone pomyślnie w 1941 r. W czasie II wojny światowej zajmował się tajnym nauczaniem. W swoim mieszkaniu kształcił prawników. Po wojnie wrócił do zajęć uniwersyteckich.

Jan Jakub Litauer

Jan Jakub Litauer (1873-1949). Adwokat, sędzia, teoretyk, cywilista. Studia ukończył  w 1892 r. W 1896 r. otrzymał nominację na adwokata przysięgłego. Jako adwokat podjął pracę naukową, publikując w "Gazecie Sądowej Warnawskiej". W czasie I wojny światowej zajmował się organizowaniem polskich sądów obywatelskich. Kiedy w 1917 r. władze okupacyjne niemieckie wyraziły zgodę na utworzenie Polskiego Sądu Najwyższego, Litauer otrzymał nominację na sędziego. W 1919 r. powołany został do składu Komisji Kodyfikacyjnej,  sekcji procedury cywilnej (jako jej wiceprezes). W 1930 r. wszedł w życie Kodeks postępowania cywilnego. W tym samym roku powołano 2-tygodnik "Nowy proces cywilny", którego komitetem redakcyjnym kierował Litauer. Był on poświęcony wykładni i praktyce w dziedzinie procedury cywilnej. Litauer przewodniczył też podkomisjom opracowującym prawo upadłościowe i układowe, egzekucyjne. Podsumowaniem prac naukowych były dwie  prace autorstwa Litauera: "Prawo cywilne obowiązujące na obszarze b. Kongresowego Królestwa Polskiego z orzecznictwem kasacyjnym" (1923r.) i "Prawo cywilne, obowiązujące na obszarze b . Kongresowego Królestwa Polskiego" (1030). W 1939 r. został aresztowany, z uwagi na chorobę serca w 1940 r.  zwolniono go i do końca wojny ukrywał się. W 1945 r. rozpoczął pracę na Wydziale Prawa Uniwersytetu Łódzkiego na stanowisku profesora. W 1946 r. został sędzią Sądu Najwyższego. Stworzył dodatek cywilistyczny do miesięcznika "Państwo i Prawo". W 1946 r. opublikował "Kodeks postępowania niespornego. Część ogólna z objaśnieniem". W 1947 r. ukazał się drugi tom - część szczegółowa.

Stanisław Patek

Stanisław Patek (1866-1944). Adwokat, specjalizujący się w sprawach politycznych, dyplomata w czasie I wojny światowej i w II RP. Pochodził z rodziny ziemiańskiej. Studia prawnicze ukończył w Petersburgu w 1889 r. Rozpoczął aplikację sądową, a następnie adwokacką i w 1894 r. otrzymał nomicję na adwokata przysięgłego przy Sądzie Okręgowym w Warszawie. W swojej kancelarii założył "Koło Obrońców Politycznych" zrzeszającycych adwokatów i aplikantów, znane w całej Kongresówce, często szykanowane przez ówczesne władze. Na początku 1908 r. S. Patka aresztowano pod zarzutem powiązań z bojówkami. Na skutek interwencji adwokatów został zwolniony z aresztu. Z powodu swojej działalności stał się dla władz niewygodny. Minister Sprawiedliwości Rosji zaproponował mu wystąpienie z adwokatury, czego Patek odmówił. Poddawany był dalszym szykanom. W 1911 r. Warszawska Izba Sądowa nakazała wykreślenie Patka z listy adwokatów. Od tej decyzji Patek odwołał sie do senatu w Petersburgu. Sprawa ta poruszyła opinię publiczną, a także powodowała protesty Rady Adwokackiej. Akcje te okazały się bezskuteczne - Stanisław Patek został wydalony z palestry. Wkrótce objął stanowisko prezesa Towarzystwa Wzajemnego Kredytu w Warszawie oraz był aktywny w działalności publicznej i w masonerii II RP, z którą łączył plany na rzecz odzyskania niepodległości Polski. Należał do Rady Najwyższej polskiej masonerii, a także do licznych towarzystw i związków, m.in. o charakterze społecznym i oświatowym. Na początku I wojny światowej Patek spotkał się z J. Piłsudskim, który powierzył mu misję dyplomatyczną reprezentacji stronnictw galicyjskich w kontaktach z przedstawicielami Ententy. W czasie całej wojny działał na rzecz budowy państwa polskiego. W 1916 r. został aresztowany przez władze niemieckie. Od połowy 1916 r. do 1918 r. zajmował się organizowaniem władz polskich, w szczególności sądownictwa. 26 listopada 1918 r. został nominowany na sędziego Sądu Najwyższego. Uczestniczył w obradach (funkcje pomocnicze) konferencji pokojowej w Wersalu. W 1919 r. objął tekę Ministra Spraw Wewnętrznych w rządzie polskim. W 1921 r. został nominowany Ministrem Pełnomocnym RP w Japonii (sprawował tę funkcję do 1926 r.). W 1926 r. został mianowany Ministrem RP w Moskwie (odwołany z placówki w 1932 r.). Z upływem czasu coraz krytyczniej oceniał politykę Piłsudskiego. W 1933 r. został ambasadorem RP w Waszyngtonie. Był członkiem Senatu RP ostatniej kadencji przed wybuchem II wojny światowej.

Stanisław Bukowiecki

Stanisław Bukowiecki (1867-1944). Prawnik, adwokat, specjalista z dziedziny prawa górniczego i wodnego. Pochodził z rodziny ziemiańskiej. W 1884 r. rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. Po ich skończeniu udał się na studia uzupełniające do Niemiec. W 1890 r. powrócił do Warszawy, gdzie zapisał się na aplikację sądową. Jednocześnie działał w nielegalnych organizacjach niepodległościowo-demokratycznych. Ogłaszał broszury polityczne. W 1897 r. został wpisany na listę adwokatów przysięgłych, specjalizował się w sprawach cywilnych. W czasie I wojny światowej aktywnie uczestniczył w powstających grupach niepodległościowych. Zajął się też organizowaniem niezależnego sądownictwa polskiego. Od 1919 r. organizował Prokuratorię Generalną, której został prezesem (był na tym stanowisku do 1939 r.). Prezentował tu niezależność poglądów i sądów. Po przewrocie majowym uchylił się od wszelkiej współpracy z Piłsudskim. Aktywnie uczestniczył w pracach kodyfikacyjnych w II RP, w tym konstytucji.W czasie II wojny św. utrzymywał kontakty z organizacjami konspiracyjnymi. Ważniejsze prace: "Zarys prawa wodnego" (1905), "Prawo górnicze na ziemiach polskich" (1912), "Przed rewizją konstytucji" (1928).

Aleksander Romuald Jackowski

Aleksander Romuald Jackowski (1869-1949) profesor, rektor Szkoły głównej Handlowej, adwokat, członek Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej, senator RP, sędzia Trybunału Stanu.
Urodził i kształcił się w Warszawie. Studia prawnicze odbywał w latach 1889-1893 na rosyjskim Uniwersytecie Warszawskim. Po studiach został pomocnikiem adwokata przysięgłego. W 1898 r. został adwokatem przysięgłym. Angażował się w działalność polityczną m in. w Stronnictwie Narodowej Demokracji. Wstąpił do Towarzystwa Oświaty Narodowej. Był wykładowcą w Towarzystwie Prawniczym, wielu szkołach. Wykładał prawo handlowe na Prywatnych Kursach Handlowych Męskich przekształconych później w Wyższą Szkołę Handlową a następnie w Szkołę Główną Handlową. Był członkiem komitetu prawniczego Polskiej Macierzy Szkolnej. W 1914 r. wraz z Romanem Dmowskim, Maurycym Zamoyskim, Jerzym Gościckim oraz adwokatem Marianem Zbrowskim i adwokatem Władysławem Piechowskim założył Towarzystwo Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego, z którego ostatecznie powstało Liceum Ogólnokształcące im. Jana Zamoyskiego w Warszawie. W 1915 r. wszedł w skład sekcji prawno-politycznej Komitetu Narodowego Polskiego.
W czasie I wojny światowej przebywał w Kijowie. W 1919 r. powołany przez Ministra Sprawiedliwości na członka Komisji Prawa Handlowego i Procedury Cywilnej oraz członka redakcji "Dziennika Urzędowego Ministerstwa Sprawiedliwości". Został także członkiem Komisji ds. Opracowania Prawa Akcyjnego przy Ministerstwie Przemysłu i Handlu. Był też zastępcą profesora prawa handlowego na Uniwersytecie Warszawskim. W 1927 r. powołany do Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej - sekcji Prawa Handlowego. Pracował nad projektem kodeksu handlowego. Do 1924 r. a później od 1931 r. był sędzią Trybunału Stanu.  W latach 1931-1932 był rektorem Wyższej Szkoły Handlowej. Od 1945 r. pełnił funkcję dziekana Wydziału Administracji Publicznej Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego w Katowicach.
Opublikował wiele opracowań naukowych w czasopismach prawniczych

Anzelm Lutwak

Anzelm Lutwak (1877-1942) adwokat, poeta, eseista, redaktor "Palestry" i "Głosu Prawa" wydawanych we Lwowie.

Aktywny działacz studencki w syjonistycznym stowarzyszeniu "Libanan". Współzałożyciel i pierwszy prezes stowarzyszenia akademickiego "Haszachar - Przedświt" w Krakowie.

Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1900 r. uzyskał tytuł doktora praw. Po 7-letnim okresie kandydowania został wpisany na listę adwokatów Lwowskiej Izby Adwokatów.

W 1901-1903 przebywał w Wiedniu. Opublikował wiele artykułów i wierszy w czasopiśmie "Die Welt" oraz w lwowskim "Wschodzie". Podjął współpracę z wieloma innymi czasopismami prawniczymi. Zwalczał przejawy rasizmu i antysemityzmu oraz skrajnego pozytywizmu prawniczego. Domagał się zachowania niezawisłości adwokatury. Przez 6 lat był członkiem Lwowskiej Izby Adwokackiej.

W 1910 r. podjął się redagowania i wydawania czasopisma "Palestra". Artykuły do czasopisma tworzyli znawcy prawa, adwokaci, prokuratorzy, najwybitniejsi polscy cywiliści, karniści, teoretycy i historycy prawa. Części artykułów niepodpisanych przypisuje się autorstwo A. Lutwaka. Podnoszono problemy niezawisłości adwokatury, sądownictwa dyscyplinarnego. Po wydaniu numeru łączonego 7 i 8 czasopismo przestało się ukazywać.

W 1924 r. opublikował pierwszy zeszyt "Głosu Prawa". Krytykował w nim opieszałość ówczesnych władz przy ujednolicaniu prawa adwokackiego.

Po wydaniu licznych kontrowersyjnych wówczas artykułów A. Lutwak miewał problemy z cenzurą i w szczególności "Głos Prawa" ukazywał się czasami w zeszytach łączonych. Ostatni zeszyt ukazał się w 1939 r.

Nie udało się ustalić ostatnich lat życia A. Lutwaka w okresie okupacji. Prawdopodobnie został zamordowany we Lwowie w 1942 r.

Roman Longchamps de Bérier

Roman Longchamps de Bérier (1883-1941). Prawnik cywilista, dwukrotny dziekan Wydziału Prawa i rektor Uniwersytetu Lwowskiego, kodyfikator. Potomek francuskich hugenotów, którzy na początku XVII w. osiedlili się w Polsce. Prawo studiował na Uniwersytecie Lwowskim. Po ukończeniu studiów rozpoczął pracę zawodową w Prokuratorii Skarbu we Lwowie. W 1908 r. wyjechał na studia uzupełniające do Berlina. Po powrocie nadal pracował w Prokuratorii Generalnej oraz prowadził prace badawcze z dziedziny prawa cywilnego. W 1911 r. po przedstawieniu rozprawy habilitacyjnej otrzymał nominację na stanowisko docenta na Uniwersytecie Lwowskim. W 1920 r. objął Katedrę Prawa Cywilnego na uniwersytecie we Lwowie. Jednocześnie wykładał i kierował Katedrą Prawa Cywilnego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W czasie II RP zajmował się prawem zobowiązań oraz prawem handlowym. Po wkroczeniu do Lwowa armii niemieckiej w 1941 r. aresztowano wielu profesorów, w tym Romana Longchampsa de Bérier. Został rozstrzelany w czasie masowego mordu na uczonych we Lwowie. Ważne prace: "Wstęp do nauki prawa cywilnego" (1922), "Prawo rzeczowe" (1928), "Uzasadnienie projektu kodeksu zobowiązań" (1934-1939), "Zobowiązania" (1938).

Teodor Duracz

Teodor Duracz (1883-1943). Adwokat, obrońca polityczny, komunista, postać kontrowersyjna. Pochodził z rodziny drobnoszlacheckiej. Prawo studiował na uniwersytecie w Charkowie. Studia ukończył w 1910 r. i rozpoczął aplikację adwokacką. W Charkowie otworzył własną kancelarię adwokacką. W tym czasie był członkiem PPS-Lewicy. Zbliżył się do ruchu komunistycznego.W końcu 1918 r. przyjechał do Warszawy. Tu podjął współpracę z KPRP. Po długich staraniach w 1921 r. otworzył w Warszawie kancelarię adwokacką. Zaczął specjalizować się w obronach politycznych. Był obrońcą w głośnych procesach z czasów II RP, szczególnie gdy oskarżonymi byli komuniści. Dwukrotnie próbowano usunąć Teodora Duracza z adwokatury. W czasie II wojny pracował w komunistycznym podziemiu. Był założycielem PPR, w której wchodził w skład komitetu centralnego. Był doradcą jej pierwszych sekretarzy. W 1943 r. został aresztowany przez Gestapo.

Kazimierz Władysław Kumaniecki

Kazimierz Władysław Kumaniecki (1880-1941). Praktyk i teoretyk prawa administracyjnego. Pochodził z Galicji. Najpierw studiował filozofię, a następnie rozpoczął studia prawnicze. W 1904 r. uzyskał stopnień doktora praw. Rozpoczął pracę w krakowskim magistracie, gdzie przeszedł różne szczeble kariery urzędniczej. W 1905 r. odbył podróż naukową do Niemiec. Na podstawie pracy "Prawdopodobieństwo w statystyce" (1910) habilitował się i uzyskał prawo wykładania statystyki ogólnej na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1917 r. został powołany na stanowisko prof. nadzwyczajnego, od 1919 r. prof. zwyczajnego. W 1922 r. Kazimierz Władysław Kumaniecki powołany został na stanowisko Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Po powołaniu nowego gabinetu z gen. W. Sikorskim, Kumaniecki wrócił do Krakowa (był ministrem przez 3,5 miesiąca). W 1937 r. opublikował "Ustrój polityczny Polski".

Bronisław Wróblewski

Bronisław Wróblewski (1888-1941). Profesor prawa karnego w Wilnie, rektor Uniwersytetu Wileńskiego. Filister korporacji akademickiej Konwent Polonia.
Jego praca naukowa inspirowana była dziełem francuskiego pioniera nowoczesnej socjologii Emila Durkheima, który zajmował się m.in. socjologiczną funkcją języka i pierwotnym znaczeniem świadomości w badaniu zjawisk społecznych. Rozwinął on idee Durkheima, kładąc nacisk na aspekt socjologiczny w badaniu zjawisk prawnych. Dużą wagę przywiązywał do poznawczych funkcji i roli dokumentu historycznego, w tym szczególnie historycznego tekstu prawnego. Zawdzięcza się jemu m.in. rozróżnienie w naukach prawniczych języka prawnego, w którym formułowane są ustawy i podobne akty prawodawcze, które mają być rozumiane jako zespół norm postępowania ustanowionych przez organizację państwową (język, litera prawa) oraz językiem prawniczym, w którym formułowane są różnego rodzaju wypowiedzi o prawie (język prawników).

Zmarł na atak serca podczas rewizji swego wileńskiego mieszkania przez hitlerowców. Pochowany został na Cmentarzu na Rossie.

 

Rafał Jakub Taubenschlag

Rafał Jakub Taubenschlag (1881-1958). Romanista, twórca nowej gałęzi wiedzy - papirologii prawniczej, znawca prawa współczesnego cywilnego i międzynarodowego publicznego. Studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Już jako student II roku prawa otrzymał nagrodę za pracę z zakresu procesu rzymskiego pt. "Legis actio per pignoris capionem". Rozpoczął badania historyczno-prawne w dziedzinie prawa rzymskiego. Wiele jego prac wzbudziło wówczas uznanie. Obok nauki zajmował się także praktyką - pracował w Sądzie Krajowym Wyższym w Krakowie. Pod koniec 1905 r. wyjechał na studia uzupełniające do Lipska. W 1913 r. zatwierdzono jego habilitację. Także w czasie I wojny światowej opublikował kilka znaczących prac. W 1918 został mianowany sędzią okręgowym Sądu Okręgowego w Krakowie. Od 1919 r. był profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego, dziekanem tamtejszego Wydziału Prawa. Prowadził poszukiwania i badania w Bibliotece Watykańskiej, która posiadała największy zbiór papirusów na świecie. W czasie II wojny światowej był profesorem Uniwersytetu Columbijskiego w Nowym Jorku. W 1947 r. wrócił do Polski. Na Uniwersytecie Warszawskim stworzył Instytut Papirologii. Miał opinię znakomitego wykładowcy i wykształcił wielu uczonych. Pozostawił po sobie imponujący dorobek liczący ponad 230 prac, z których ważniejsze to: "Prawo karne polskiego średniowiecza" (1934), "Rzymskie prawo prywatne" (1955), "Rzymskie prawo prywatne na tle prawa antycznego" (1955).

Stefan Ehrenkreutz

Stefan Ehrenkreutz (1880-1945). Ostatni rektor Uniwersytetu Wileńskiego. Studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Jeszcze przed studiami brał aktywny udział w pracy konspiracyjnej. Studia kontynuował w Wiedniu, skąd przeniósł się do Lipska. Do Warszawy wrócił w 1911 r. Pracował początkowo jak nauczyciel, następnie w Archiwum Głównym Akt Dawnych. Z pracą w archiwum łączyły się jego prace naukowe: "Z dziejów organizacji miejskiej Starej Warszawy" (1913), "O stosunkach majątkowych między małżonkami według prawa chełmińskiego w Warszawie w wieku XVI" (1915), czy wydanie księgi ławniczej Warszawy z XV w. W 1916 r. podjął wykłady z historii ustroju Polski na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Od roku akademickiego 1920/21 rozpoczął wykłady w Wilnie. Tam poświęcił się badaniom prawa litewskiego i opublikował w 1924 r. pracę "Stan badań nad statusami litewskimi". Stefan Ehrenkreutz był dziekanem Wydziału Prawa Uniwersytetu Wileńskiego. W 1930 r. z jego inicjatywy powstał Instytut Badań Europy Wschodniej. Oprócz pracy naukowej był też obecny w polityce. Był zwolennikiem Józefa Piłsudskiego, senatorem, radnym miasta Wilna. W 1939 r. został wybrany rektorem Uniwersytetu Wileńskiego. Po rozpoczęciu II wojny światowej uniwersytet przeszedł do podziemia. Nadal kierował nim prof. Ehrenkreutz. W 1944 r. został aresztowany przez NKWD.

Wacław Makowski

Wacław Makowski (1880-1942). Adwokat, teoretyk specjalizujący się w prawie karnym i państwowym, polityk w II RP. Pochodził z Wilna. W 1902 r. ukończył studia na Uniwersytecie Warszawskim. Studia uzupełniające rozpoczął na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, później we Lwowie i Paryżu. W 1903 r. wrócił do Warszawy i rozpoczął pracę pomocnika adwokata, w 1905 r. został wpisany na listę adwokatów przysięgłych w Warszawie. W 1905 r. pracował w palestrze Koło Obrońców Politycznych. Był związany z PPS, z Organizacją Bojową, którą kierował J. Piłsudski. Nie chcąc narażać innych adwokatów z Koła Obrońców, prowadził działalność indywidualnie. W 1911 r. ogłosił swoją pierwszą pracę naukową z dziedziny prawa karnego - "Zbrodnie, kary i sądy wyjątkowe". W nauce prawa karnego był zwolennikiem nurtu socjologicznego. W czasie I wojny światowej współorganizował sądownictwo. W 1917 r. objął wykłady prawa karnego na Uniwersytecie Warszawskim. Ogłosił także podręcznik "Prawo Karne. Część ogólna - wykład porównawczy prawa karnego austriackiego, niemieckiego, rosyjskiego obowiązującego w Polsce" oraz " Podstawy filozofii prawa karnego". W 1918 r. został mianowany wiceprezesem Głównej Komisji Ziemskiej. Uczestniczył też w pracach Komisji Kodyfikacyjnej RP. Uczestniczył też w pracach nad kodeksem postępowania karnego.Był autorem 2-tomowego komentarza do Kodeksu karnego. W latach 1922-1923 był ministrem sprawiedliwości. Należał do najbliższych współpracowników Piłsudskiego. Był zwolennikiem silnej władzy wykonawczej. W 1928 r. został wybrany posłem. Jako przeciwnik ustroju parlamentarnego, opracował projekt nowej konstytucji z silną pozycja prezydenta. Działalność polityczna wpłynęła na zainteresowanie się Makowskiego prawem państwowym. W 1937 r. został mianowany prof. zwyczajnym prawa państwowego. Po wyborach w 1938 r. został wybrany marszałkiem sejmu. Przewodniczył ostatniemu posiedzeniu sejmu w dniu 2 września 1939 r.

Wojciech Trąmpczyński

Wojciech Trąmpczyński (1860-1953). Marszałek Sejmu Ustawodawczego w latach 1919-1922, adwokat. Pochodził z rodziny ziemiańskiej z Wielkopolski. W 1877 r. rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Berlińskim, po roku przeniósł się na Uniwersytet Wrocławski. W 1881 r. ukończył studia ze stopniem doktora praw. Następnie odbywał aplikację sędziowską i adwokacką. W 1886 r. został mianowany asesorem sądowym. W 1887 r. otworzył w Poznaniu kancelarię adwokacką, specjalizującą się w sprawach związanych z obrotem nieruchomościami. W 1901 r. został wybrany posłem do Sejmu Pruskiego. Krytykował tu zabiegi władz pruskich, które sprzeciwiały się umacnianiu się polskiej własności nieruchomości i piętnował politykę germanizacyjną. Z chwilą wybuchu wojny w 1914 r. Trąmpczyński utrzymywał kontakty z politykami z ugrupowań polskich pozostałych zaborów. Od 1916 r. w ramach prac Tajnego Komitetu Międzypartyjnego przygotowywał stanowiska polityczne, które mogły być przydatne po zakończeniu wojny. Po powstaniu wielkopolskim Piłsudski rozważał kandydaturę Trąmpczyńskiego na stanowisko premiera. W 1919 r. został wybrany marszałkiem sejmu. Postawa i doświadczenie Trąmpczyńskiego doprowadziły do uchwalenia nowoczesnych reform, a ich uwieńczeniem była demokratyczna konstytucja z 1921 r. Po wyborach w 1922 r. został wybrany Marszałkiem Senatu. Był zdecydowanym przeciwnikiem zamachu majowego. Krytykował politykę w wielu dziedzinach, a także J. Piłsudskiego. Znalazł się na liście posłów proponowanych w 1930 r. do aresztowania. W procesie brzeskim w 1931 r. występował jako świadek obrony, zeznawał o naruszeniu praw i konstutucji przez sądy pomajowe.

Wacław Komarnicki

Wacław Komarnicki (1891-1954). Prawnik, działacz polityczny, uczony. Studia prawnicze rozpoczął we Lwowie, po roku przeniósł się do Dorpatu. Studia ukończył w 1914 r. W 1918 r. podjął pracę w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. W 1921 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym prawa politycznego i nauki o państwie na Uniwersytecie Wileńskim. W okresie międzywojennym brał czynny udział w życiu politycznym. W 1928 r. został wybrany posłem. Był zwolennikiem państwa prawa i przeciwnikiem totalitaryzmu. W 1941 r. wyjechał do Anglii. W 1942 r. został powołany jako Minister Sprawiedliwości do rządu gen. W. Sikorskiego. Ważniejsze prace: "Polskie prawo polityczne. Geneza i system" (1922), "Prawo polityczne wraz z nauką o państwie" (1928), "Ustrój państwowy Polski współczesnej. Geneza i system" (1937).

Jan Nowodworski

Jan Nowodworski (1876-1954). adwokat. Pochodził z rodziny o wielkich tradycjach prawniczych i patriotycznych. Studiował na Wydziale Prawa w Warszawie. W 1898 r. rozpoczął aplikację. W 1903 r. wpisany na listę adwokatów i otworzył własną kancelarię w Warszawie. Był czynnym członkiem koła prawników polskich. Podczas I wojny światowej pełnił funkcję prokuratora wojskowego. Po zakończeniu I wojny światowej został czołowym działaczem samorządu adwokackiego. Wielokrotnie byłwybierany na członka Rady Adwokackiej w Warszawie. Był trzykrotnie dziekanem tej Rady. W latach 1922-1923 był członkiem Naczelnej Rady Adwokackiej. Bronił niezawisłości adwokatury. W latach 1930-1935 był wybierany do sejmu z listy Stronnictwa Narodowego. W czasie II wojny światowej został członkiem tajnej Naczelnej Rady Adwokackiej. Po zakończeniu wojny krótki czas był sędzią, ale już we wrześniu 1945 r. otworzył znowu kancelarię adwokacką. W związku z komunistyczną weryfikacją przeprowadzaną wśród adwokatów Nowodworskiego skreślono z listy adwokatów. Pochowano go na Powązkach w Warszawie.

Juliusz Makarewicz

Juliusz Makarewicz (1872-1955). Prawnik i polityk, główny twórca Kodeksu karnego z 1932 r. (obowiązywał do 1969 r.). Prawo studiował  na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1894 r. uzyskał tytuł doktora praw. Po studiach podjął praktykę w Sądzie Krajowym, a potem mianowany został sędzią śledczym Sądu Okręgowego w Krakowie. Pełnił to stanowisko do 1904 r. - wtedy został profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1906 r. opublikował pracę "O nowożytnych zadaniach filozofii prawa", w której przedstawił kierunki w tej nauce. Był zwolennikiem domów pracy przymusowej i poprawczych osad rolniczych. W 1907 r. Makarewicz objął katedrę na Uniwersytecie Lwowskim. W prawie karnym był zwolennikiem ściśle indywidualnych środków, np. uwarunkowanego zwolnienia. Obok prawa karnego interesowała Makarewicza problematyka społeczna. Poglądy teoretyczne Makarewicza znalazły swój wyraz w Kodeksie karnym z 1932 r. (m. in. jednolity język dla dogmatyki prawa karnego). W pracy Komisji Kodyfikacyjnej uczestniczył od 1919 r. jako wiceprzewodniczący Wydziału Karnego, od 1920 r. jako prezes sekcji prawa karnego. W 1925 r. został senatorem z ramienia chadecji. Wybierany był jeszcze w 1928 r. i 1930 r. Po 1945 r. pozostał we Lwowie, gdzie głównie na zlecenie prowadził wykłady. Wybrane prace: "Prawo karne ogólne" (1914), "Polskie prawo karne. Części ogólne" (1919), "Zbrodnia i kara" (1922), "Prawo karne. Wykład porównawczy" (1924), "Kodeks karny z komentarzem" (1938).

Jerzy Lande

Jerzy Lande (1886-1954). Wybitny prawnik, profesor i kierownik Katedry Teorii i Filozofii Prawa na Uniwersytecie Wileńskim, następnie na Uniwersytecie Jagiellońskim, autor prac naukowych, fotografik, taternik. Prawo studiował w Petersburgu. W 1919 r. ukończył studia i przyjechał do Warszawy gdzie ukończył aplikację adwokacką. Uzyskał wpis na listę adwokatów i otworzył własną kancelarię. W czasie praktyki adwokackiej pracował także naukowo. Podczas I wojny światowej uczestniczył w tworzeniu pierwszych sądów obywatelskich. W końcu 1917 r. został zatrudniony w Ministerstwie Sprawiedliwości. Uczestniczył w tworzeniu jednolitego sądownictwa i ustawodawstwa na ziemiach polskich. W 1921 r. przeszedł do pracy uniwersyteckiej - objął Katedrę Teorii i Filozofii Prawa na Uniwersytecie Wileńskim. W 1925 r. habilitował się na Uniwersytecie Jagiellońskim. Do 1929 r. pracował w Wilnie, następnie przeniósł się na Uniwersytet Jagielloński. Pracował w organizacjach społecznych: Straży Obywatelskiej, sądownictwie obywatelskim, Radzie Głównej Opiekuńczej, Ministerstwie Sprawiedliwości. Zajmował sie psychologicznymi i socjologicznymi uwarunkowaniami prawa. Brał czynny udział w pracach Towarzystwa Prawniczego, Towarzystwa Psychologicznego i Instytutu Filozoficznego. W czasie II wojny św. przebywał w obozie w Sachsenhausen, skąd w 1940 r. został zwolniony. W Krakowie działał w ramach tajnych studiów. W 1945 r. powrócił na Katedrę Teorii i Filozofii Prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim. Ważniejsze prace: "Przedmiot i metody filozofii prawa" (1916), "Norma a zjawisko prawne" (1925), "O tzw. socjologii nauki" (1935).

Ludwik Domański

Ludwik Domański (1877-1952). Adwokat, wybitny cywilista. W 1895 r. podjął studia na Wydziale Prawa i Administracji Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Po otrzymaniu dyplomu magistra praw w 1901 r. rozpoczął dwuletnią aplikację sądową w Sądzie Okręgowym w Warszawie i po zdanych egzaminach został mianowany pomocnikiem adwokata przysięgłego. W 1906 r. otworzył w Warszawie własną kancelarię. Podczas I wojny światowej nie został zmobilizowany, gdyż pełnił funkcję radcy w Wydziale Prawnym Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. W związku z tym, w 1915 r., wraz z grupą innych pracowników, m. in. z mec. Karolem Duninem, ewakuowano go do Moskwy, stamtąd zaś do Piotrogrodu. Na obczyźnie Ludwik Domański czynnie włączył się w organizację pomocy uchodźcom polskim na terenie Rosji, działając w Komitecie Polskim, a następnie w Komisji Likwidacyjnej. Do Warszawy powrócił w czerwcu 1918 r. i od razu otworzył kancelarię adwokacką. Jednocześnie rozpoczął wykłady prawa cywilnego w Wolnej Wszechnicy Polskiej. Ukoronowaniem sukcesów na polu cywilistyki było powołanie Domańskiego do składu Komisji Kodyfikacyjnej RP - pełnił funkcję współreferenta projektu kodeksu zobowiązań. Obok pracy naukowej i zawodowej wiele miejsca w życiu mec. Ludwika Domańskiego zajmowała działalność społeczna i w samorządzie adwokackim. W tym ostatnim był zdecydowanym zwolennikiem niezawisłości i samorządności adwokatury. W 1936 r. wybrano go na prezesa NRA i funkcje tę pełnił nieprzerwanie aż do wybuchu wojny. Na początku 1940 r. niemiecki komisarz Wendorff postanowił skreślić z listy adwokatów prawników pochodzenia żydowskiego i aby nadać tej decyzji pozory praworządności, zażądał poparcia jej przez działaczy samorządu adwokackiego. Na 15 uczestniczących w głosowaniu 14 adwokatów sprzeciwiło się temu, w tym także Ludwik Domański. Został za to wraz z innymi karnie skreślony z listy adwokatów. W ciężkiej sytuacji materialnej podjął pracę w kancelarii notarialnej. W kwietniu 1940 r. Niemcy urządzili łapankę w siedzibie Rady Adwokackiej. Wśród zatrzymanych i aresztowanych adwokatów był i Ludwik Domański. Przewieziono go na Pawiak, skąd zwolniono dopiero 21 maja 1940 r. Całą okupację i powstanie warszawskie przeżył w Warszawie. Po wojnie Ludwik Domański wyjechał do Łodzi, gdzie otworzył kancelarię adwokacką. Wykładał też prawo cywilne na Wydziale Prawa Uniwersytetu Łódzkiego. Mając na uwadze jego przedwojenną przeszłość, władze Polski Ludowej postanowiły w 1950 r. skreślić go z listy wykładowców uniwersyteckich. Załamany tą decyzją Ludwik Domański powrócił do Warszawy. Zmarł dwa lata później, 2 października 1952 r. Pochowany jest na Powązkach w Warszawie.

Antoni Peretiatkowicz

Antoni Peretiatkowicz (1884-1956). Prawnik i ekonomista, uczony. Pochodził z rodziny ziemiańskiej. Studia rozpoczął w Berlinie, ale po kilku miesiącach przeniósł się na Uniwersytet Lwowski, a następnie na Uniwersytet Jagielloński. W 1909 r. uzyskał stopień doktora nauk prawnych, po czym wyjechał na studia uzupełniające do Paryża, a następnie do Genewy i Heidelbergu. W 1914 r. wrócił do Krakowa, gdzie habilitował się i uzyskał prawo wykładania filozofii prawa. W 1919 r. został mianowany profesorem zwyczajnym i dziekanem Wydziału Prawnego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Jeszcze w tym samym roku został zaproszony do organizowania Uniwersytetu Poznańskiego. Był tam pierwszym dziekanem Wydziału Prawa (rok akad. 1919/20). W Poznaniu organizował Towarzystwo Prawnicze i Ekonomiczne. Od 1926 r. brał czynny udział w organizowaniu poznańskiej Wyższej Szkoły Handlowej. W latach 30-tych organizował w Poznaniu placówkę naukowo-badawczą - Instytut Prawa Publicznego i Nauk Politycznych (od 1938 r. był prezesem Instytutu). W latach 1936-1939 Antoni Peretiatkowicz był rektorem Uniwersytetu Poznańskiego. Pisał prace naukowe z dziedziny doktryn polityczno-prawnych, teorii prawa, konstytucjonalizmu. Wydawał też prace popularyzatorskie. Najważniejsze prace: "Filozofia prawa a metoda porównawcza" (1908), "Państwo współczesne" (1916), "Idea umowy społecznej w rozwoju historycznym" (1920), "Współczesna encyklopedia polityczna" (1927), "Teoria państwa i prawa H. Kelsena" (1937).

Aleksander Mogilnicki

Aleksander Mogilnicki (1875-1956). Teoretyk karnista i praktyk, adwokat, sędzia. Prawo studiował na Uniwersytecie Warszawskim. Po studiach rozpoczął praktykę zawodową w kancelarii adwokackiej. Był zwolennikiem sądów przysięgłych, a także indywidualizacji wymiaru kary, czyli dostosowania jej rodzaju i wielkości do konkretnego czynu i osoby sprawcy. Po uzyskaniu nominacji na adwokata przysięgłego w 1901 r. założył kancelarię adwokacką w Łodzi. Kilkakrotnie odchodził z palestry: do sądu i pracy naukowej, ale też do niej wracał. Udzielał się jako społecznik, zwłaszcza wykładał w szkołach. W 1912 r. uzyskał doktorat prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1911 r. otworzył kancelarię adwokacką w Warszawie. Tu wykładał też prawo w Szkole Nauk Społecznych i Handlowych. Szczególnie interesował się problematyką przestępczości nieletnich. W 1916 r. ogłosił pracę "Dziecko i przestępstwo". Wiele prac publikował w Gazecie Sądowej Warszawskiej, od 1911 r. wchodził w skład Komitetu Redakcyjnego gazety. Był członkiem komisji, która opracowała projekt statutu palestry polskiej. W 1917 r. został mianowany sędzią Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Był jednym z organizatorów polskiego sądownictwa po uzyskaniu niepodległości. W 1920 r. został mianowany sędzią Sądu Najwyższego. W 1924 r. został prezesem Sądu Najwyższego do kierowania Izbą Karną. Walcząc o niezawisłość sędziów naraził się sanacji i został zwolniony ze stronnictwa. W procesie brzeskim występując w roli świadka obrony wyraźnie mówił o systematycznym likwidowaniu niezawisłości sądów, czego efektem  był dekret o usuwalności sędziów. Dwie zasługi położył Mogilnicki dla kodyfikacji prawa. Był współautorem projektu ustawy o sądach dla nieletnich, kodeksu postępowania karnego, ustawy o sądach powszechnych. Współpracował też przy opracowywaniu projektu Kodeksu karnego. W nauce prawa karnego był zwolennikiem pozytywizmu socjologicznego. Ogłosił 30 prac naukowych i ponad 100 rozpraw. Od 1917 r. wykładał prawo karne na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego jako wykładowca, a następnie docent. Redagował "Kwartalnik Prawa Cywilnego i Karnego" (1918-20), a od 1922 r. "Przegląd Polskiego Ustawodawstwa Cywilnego i Kryminalnego". W 1924 r. został przedstawicielem Polski w Międzynarodowym Stowarzyszeniu Prawa Karnego. Po II wojnie powrócił do Łodzi do adwokatury i na Uniwersytet Łódzki. Po wojnie wydał jeszcze "Kodeks wojskowy postępowania karnego z komentarzem" (1947 r.).

Stanisław Śliwiński

Stanisław Śliwiński (1887-1959). Znawca prawa karnego, materialnego i procesowego, praktyk i teoretyk, adwokat, sędzia Sądu Najwyższego, kodyfikator. Studia prawnicze odbył na Uniwersytecie Lwowskim. Po ich ukończeniu w 1909 r. podjął aplikację sędziowską. Pracę zawodową rozpoczął jako praktyk - sędzia, co miało istotne znaczenie na jego pojmowanie prawa, także w pracy naukowej i legislacyjnej. Po I wojnie światowej podjął pracę w Ministerstwie Sprawiedliwości i równolegle zajął się praktyką adwokacką. Rozpoczął też wykłady z procedury karnej na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. W 1923 r. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, a w 1924 r. na członka Komisji Kodyfikacyjnej RP. W czasie II wojny św. uczestniczył w konspiracyjnych studiach prawniczych w Warszawie. Jako praktyk, sędzia Sądu Najwyższego był twórcą orzeczeń, stanowiących wykładnię prawa. Był autorem ok. 200 glos, tym samym wywierał wpływ na kształt judykatury. Po II wojnie podjął wykłady na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1956 r. kiedy została utworzona Komisja Kodyfikacyjna Stanisław Śliwiński został powołany na jej wiceprzewodniczącego. Ważniejsze prace: "Postępowanie sądowe karne" (1924), "Proces karny. Część ogólna" (1936), "Prawo karne materialne. Część ogólna" (1946),"Polski proces karny przed sądem powszechnym" (1948-49), "Polski proces karny przed sądem powszechnym. Zasady ogólne" (1959).

Władysław Mieczkowski

Władysław Mieczkowski (1877-1959). Adwokat, bankowiec, działacz polityczny, poseł do parlamentu II Rzeszy Niemieckiej z ramienia Narodowej Demokracji. Studia prawnicze odbywał w Berlinie, Lipsku, Paryżu, doktoryzował się w Rostocku. Przez rok studiował również na wydziale filozoficznym w Krakowie. Aplikaturę odbywał w Schwerinie (obecnie Skwierzyna) i w Hanowerze, następnie w marcu 1905 r. złożył egzamin asesorski w Berlinie. Osiadł w Poznaniu, gdzie razem z Bernardem Chrzanowskim prowadził kancelarię adwokacką. Posiadał dużą wiedzę prawniczą, a ponadto był doskonałym mówcą. Sławę obrońcy przyniosły mu procesy polityczne. Należał do Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu. W 1907 r. z ramienia Narodowej Demokracji został wybrany posłem do parlamentu Rzeszy. Po wybuchu I wojny światowej był jednym z założycieli tajnego Koła Międzypartyjnego działającego w Poznaniu. W wolnej Polsce Mieczkowski pracował na polu bankowości. W 1923 r. minister skarbu Władysław Grabski zaproponował mu tekę wiceministra skarbu, jednak Władysław Mieczkowski odmówił. W 1924 r. został powołany w charakterze przedstawiciela byłego zaboru pruskiego na stanowisko naczelnego dyrektora Banku Polskiego w Warszawie. Odznaczony Orderem Polonia Restituta. Zmarł w 1959 r.

Emil Stanisław Rappaport

Emil Stanisław Rappaport (1877-1965). Adwokat, sędzia Sądu Najwyższego, kodyfikator. Pochodził z żydowskiej rodziny. W 1897 r. rozpoczął studia na Uniwersytecie Warszawskim. W 1903 r. wyjechał na dwuletnie studia do Paryża, następnie przez rok studiował w Berlinie. W 1905 r. wrócił do Warszawy. Otrzymał nominację na adwokata przysięgłego. Jeszcze pod zaborami działał w Kole Obrońców Politycznych, rozpoczął też pracę naukową. Prowadził wykłady w Towarzystwie Kursów Naukowych. W 1909 r. wyjechał ponownie na studia zagraniczne do Londynu, Paryża i Szwajcarii. W 1915 r. współorganizował sądownictwo obywatelskie, a od 1918 r. współtworzył polskie sądownictwo. W latach 1917-1919 był profesorem w Szkole Nauk Politycznych. W 1918 r. habilitował się w Uniwersytecie Lwowskim. W 1919 r. został mianowany sędzią Sądu Najwyższego. Od 1924 r. pełnił funkcję sekretarza generalnego Komisji Kodyfikacyjnej. Od 1925 r. był redaktorem naczelnym Przeglądu Prac Ustawodawczych Sejmu i Senatu oraz delegatem rządu Międzynarodowej Komisji Karnej i Penitencjarnej. W czasie II wojny światowej przez rok (przełom 1940/41) przebywał w więzieniu. Prowadził wykłady na konspiracyjnych studiach prawniczych. Po wojnie osiedlił się w Łodzi. W latach 1947-51 pełnił funkcję prezesa Izby Karnej Sądu Najwyższego. W 1946 r. powołany został do składu Najwyższego Trybunału Narodowego sądzącego zbrodniarzy wojennych. Od 1946 r. na Uniwersytecie Łódzkim wykładał politykę kryminalną i prawo karne porównawcze. Wchodził w skład komitetu redakcyjnego czasopisma "Państwo i Prawo". Ważniejsze prace: "Rys prawa karnego materialnego w świetle ustaw karnych" (1920), "Sądy Obywatelskie w Warszawie" (1915), "Bankructwo w ustawodawstwie nowoczesnym na tle porównawczym" (1917).

Stanisław Szurlej

Stanisław Szurlej (1878-1965). Doktor nauk prawnych, adwokat, publicysta, pułkownik artylerii Wojska Polskiego. Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1902 r. doktor nauk prawnych, od 1909 r. adwokat. W 1910 r. otworzył kancelarię adwokacką we Lwowie, później w Warszawie. Był członkiem Stronnictwa Narodowego, działał w środowisku kombatanckim, przewodniczył Związkowi Oficerów Rezerwy RP. W 1937 r. został uhonorowany Złotym Wawrzynem Polskiej Akademii Literatury. W okresie międzywojennym zdobył sławę i przydomek "złotousty" w wielu głośnych procesach, między innymi jako obrońca gen. bryg. Michała Żymierskiego w 1927 r. i Wincentego Witosa w procesie brzeskim oraz jako pełnomocnik rodziny zamordowanego w sprawie zabójstwa Tadeusza Hołówki. W czasie II wojny światowej był szefem Sądownictwa Wojskowego i naczelnym prokuratorem wojskowym Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Od 1940 r. prezes Stowarzyszenia Prawników Polskich w Zjednoczonym Królestwie. Po wojnie, w Londynie, został współzałożycielem Instytutu im. generała Władysława Sikorskiego, od 1964 r. był jego honorowym członkiem. Pochowany na cmentarzu Highgate w Londynie.

Kamil Stefko

Kamil Stefko (1875-1966) sędzia, adwokat, specjalista prawa procesowego cywilnego, profesor prawa Uniwersytetu Lwowskiego i Wyższej Szkoły Handlowej we Wrocławiu, członek Komisji Kodyfikacyjnej II RP. Syn sędziego Michała Stefki. Studiował prawo na „cesarsko-królewskim” Uniwersytecie Lwowskim. Uzyskał doktorat prawa na Uniwersytecie Lwowskim. Uzupełniające studia odbył w Berlinie. W 1906 r. rozpoczął praktykę adwokacką we Lwowie. Habilitował się na Uniwersytecie Lwowskim w 1907 r. w zakresie prawa cywilnego a potem uzyskał stanowisko profesora nadzwyczajnego i zwyczajnego. Od 1918 r. piastował funkcję dziekana Wydziału Prawa na polskim Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Należał do czołówki polskich cywilistów i jednocześnie najwybitniejszych kodyfikatorów prawa. W latach 1926-1933 wykładał na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.
W 1932 r. został członkiem Trybunału Kompetencyjnego. W 1933 r. został wybrany rektorem UJK. Był autorem wielu wybitnych dzieł, książek i artykułów. W 1941 r. wyjechał ze Lwowa do Warszawy. Został tam kierownikiem biura tłumaczeń niemieckich w Polskiej Pocztowej Kasie Oszczędności. Od 1945 r. był pełnomocnikiem ds. uruchomienia Wydziału Prawa i Administracji we Wrocławiu, a także pierwszym dziekanem tego wydziału, współorganizator i pierwszy rektor Wyższej Szkoły Handlowej.
Prace: "O omieszkaniu wedle austriackiej procedury cywilnej" (1907), "Rzut oka na historyczny rozwój prawa egzekucyjnego" (1916), "Główne zasady polskiej procedury cywilnej" (1919), "Dyplomatyczne zwolnienie od jurysdykcji w sprawach cywilnych" (1938), "Udział prokuratora w postępowaniu cywilnym" (1956).

Bolesław Bielawski

Bolesław Bielawski (1882-1966) adwokat, senator I kadencji w latach 1922-1927, członek Trybunału Stanu. Studiował prawo na Uniwersytecie Kijowskim w latach 1900-1905. Po studiach aplikował u adwokata Aleksandra Daszkiewicza i pracował jako pomocnik radcy prawnego Kijowskiego Prywatnego Banku Komercyjnego. Od 1911 r. adwokat, specjalizował się w sprawach z zakresu prawa cywilnego. W latach 1917-1919 członek kijowskiej Rady Adwokackiej. Od 1919 r. praktykował w Warszawie. Jego klientami byli m.in. Maurycy Zamoyski, a także rodzina Radziwiłłów w procesach o ordynacje nieświeską i ołycką. Zasiadał w Senacie pierwszej kadencji jako członek klubu Związku Ludowo-Narodowego. W latach 1930?1931 był prezesem Naczelnej Rady Adwokackiej. Przewodniczył także Zarządowi Głównemu Związku Adwokatów Polskich. Od 1941 r. do końca II wojny światowej był prezesem Tajnej Naczelnej Rady Adwokackiej, funkcjonującej w podziemiu. Był także kandydatem narodowców na następcę Prezydenta RP Władysława Raczkiewicza, ale odmówił opuszczenia kraju.

Ozdoba