Antoni Zygmunt Helcel

Antoni Zygmunt Helcel (1808-1870). Był inicjatorem szeroko zakrojonych działań mających na celu wydawanie drukiem źródeł dawnego prawa. Pochodził z bogatej rodziny mieszczańskiej. Studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Na rok przed ukończeniem studiów podjął pracę pisarza sądowego w Krakowie. Po ukończeniu uniwersytetu  kontynuował studia we Wrocławiu, Berlinie, Sorbonie. Wziął udział w powstaniu listopadowym. Po zwolnieniu ze służby wojskowej powrócił do Krakowa, gdzie rozpoczął starania o wykłady na tamtejszym  Wydziale Prawa. Przez rok wykładał historię prawa polskiego. Pozbawiony prawa wykładania szukał innego sposobu dla działalności naukowej - rozpoczął wydawanie "Kwartalnika naukowego" - periodyku naukowego, w którym przeważała problematyka filozoficzna i historyczna, a także krytyka naukowa. To w nim opublikował Helcel swoją pierwszą pracę  z dziedziny historii dawnego prawa polskiego "O grzywnach za czasów Kazimierza Wielkiego". Po powstaniu Rzeczypospolitej Krakowskiej sprawował w niej różnorodne funkcje. Był posłem do sejmu austriackiego w 1848 r. Efektem wydarzeń 1848 r. było przywrócenie na Uniwersytecie Jagiellońskim katedry historii prawa polskiego. Jako profesor zwyczajny rozpoczął wykłady w 1849 r. Wkrótce w 1853 r. w wyniku antypolskiej polityki, razem z innymi polskimi profesorami został zdymisjonowany. W 1856 r. ukazało się dzieło Helcla o fundalmentalnym znaczeniu dla nauki historii prawa polskiego - "Starodawne prawa polskiego pomniki" (t. I). W latach 1857-58 Helcel głosił wiele idei politycznych, m.in. program zmierzający do urzeczywistnienia autonomii Galicji. W 1870 r. został wydany drugi tom "Starodawnych prawa polskiego pomników". Był też odkrywcą najstarszego zbioru prawa polskiego zwyczajowego, który nazwał "Księgą Elbląską".

Walenty Dutkiewicz

Walenty Dutkiewicz (1798-1882). Znawca polskiego prawa prywatnego, autor "Komentarza do prawa hipotecznego Królestwa Polskiego", wydanego w 1850 r., a stosowanego aż do 1947 r. Studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie w 1822 r. uzyskał stopień magistra praw. Aplikację sądową ukończył w 1824 r. i rozpoczął praktykę w wymiarze sprawiedliwości. Wykładał również prawo w klasach prawnych przy Gimnazjum Gubernialnym Warszawskim. Od 1847 r. zasiadał w komisji mającej na celu uporządkowanie przepisów prawa hipotecznego. W 1861 r. został nominowany na członka Najwyższej Komisji Egzaminacyjnej przy Komisji Sprawiedliwości i na przewodniczącego Wydziału Prawodawczego Rady Stanu, osiągając tym samym najwyższe stanowisko w ówczesnym wymiarze sprawiedliwości. Od 1863 r. był dziekanem Wydziału Prawa w Szkole Głównej, które to stanowisko piastował do 1867 r.

Filip Flamm

Filip Flamm (1828-1895) obrońca przy Senacie i adwokat przysięgły. Jego prace to "Interpretacja Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego", "Rzecz o wekslach i czekach na tle międzynarodowym". Opublikował projekt nowego prawa o rejestrze handlowym. Pisał rozprawy na temat prawa wynalazczego i praw spadkowych. Był jednym z założycieli "Przeglądu Sądowego" oraz naczelnym redaktorem "Gazety Sądowej Warszawskiej", później przekazał tę funkcję prof. Miklaszewskiemu.

Franciszek Smolka

Franciszek Smolka (1810-1899). Adwokat, wybitny polityk galicyjski, przewodniczący parlamentu austriackiego, działał na rzecz poszerzenia praw narodowych w monarchii austriackiej. Studia prawnicze odbył na Uniwersytecie Lwowskim. Ukończył je w 1831 r. i rozpoczął pracę w Prokuratorii Generalnej, która otwierała drogę do dalszej kariery. W 1836 r. otrzymał tytuł doktora praw na Uniwersytecie Lwowskim. W 1840 r. został mianowany adwokatem. Wstąpił do Stowarzyszenia Ludu Polskiego, a od 1838 r. był jego kierownikiem. Po aresztowaniach członków stowarzyszenia przez 3,5 roku przebywał w więzieniu. Wyrokiem sądu został z innymi skazany na karę śmierci, po czym uwolniony od kary, po odebraniu tytułu doktora i zakazie odbywania praktyki adwokackiej. Zwrotem w życiu F. Smolki był rok 1848. Wybrany został posłem do parlamentu austriackiego. Przywrócono mu tytuł doktora i prawo wykonywania zawodu adwokata. Rozpoczął karierę parlamentarną. W sejmie działał bardzo aktywnie. Został wybrany na prezydenta Sejmu. Kiedy nie doszło do przyjęcia przez parlament federalistycznej koncepcji państwa, Smolka wycofał się z życia politycznego. Zajął się praktyką adwokacką. W 1861 r. został wybrany radnym we Lwowie, a następnie posłem do galicyjskiego Sejmu Krajowego, a przez Sejm do austriackiej Rady Państwa. Zabiegał tam m.in. o interesy narodowe Węgrów, Czechów i in. Był członkiem Wydziału Krajowego w Galicji. W 1867 r. próbował wywalczyć w monarchii austrowęgierskiej dla Polaków i Czechów taką samą pozycję, jaką mieli Węgrzy. W 1868 r. ogłosił pracę pt. "Listy polityczne", w której głosił swoje stanowisko polityczne. Był inicjatorem usypania kopca dla upamiętnienia 300. rocznicy Unii Lubelskiej. W wyborach w 1879 r. wybrany został posłem do Izby Poselskiej Rady Państwa, w której od 1881 r. był prezydentem przez kilka kadencji. Cieszył się popularnością wśród prawników, mieszkańców Lwowa i Wiednia. Mandat poselski złożył w wieku 83 lat.

Mikołaj Kański

Mikołaj Kański (1818-1898). Adwokat, działacz polityczny. Prawo studiował na Uniwersytecie Lwowskim. Z powodu działalności konspiracyjnej w 1841 r. został relegowany z uniwersytetu. Za udział w powstaniu 1846 r. skazano go na karę śmierci, zamienioną na 18 lat kary wiezienia. W więzieniu organizował tajne nauczanie. Kiedy w 1848 r. został zwolniony z więzienia, zaangażował się w działalność rewolucyjną. Został wybrany posłem do parlamentu austriackiego. Po rozwiązaniu parlamentu, ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie w 1850 r. uzyskał stopień doktora praw na podstawie pracy "O karze śmierci". Jako adwokat osiedlił się w Tarnowie, w latach 60-tych przeniósł się do Krakowa. W 1869 r. wybrany został pierwszym prezesem Izby Adwokackiej w Krakowie. Aktywnie pracował społecznie, w tym w Komisji Prawniczej Akademii Umiejętności. Opublikował prace: "O księgach hipotecznych polskich" (1868), "Krótki pogląd na sądownictwo austriackie w Galicji" (1877).

Maurycy Kabat

Maurycy Kabat (1814-1890). Adwokat, studia prawnicze ukończył na Uniwersytecie Lwowskim, uzyskując doktorat w 1838 r. Był docentem przy katedrze dawnego prawa polskiego.

Od 1841 r. prowadził kancelarię adwokacką.

Od 1870 r. był profesorem katedry procesu cywilnego, a w latach 1875-1876 dziekanem tamtejszego Wydziału Prawa. Odegrał dużą rolę w nadaniu uniwersytetowi polskiego charakteru.

Jako adwokat lwowski zdobył duże uznanie, brał także udział w procesach politycznych. Uczestniczył w pracach Rady Narodowej we Lwowie. W latach 1855-1868 zajmował stanowisko syndyka m. Lwowa. W 1888 r. został wybrany prezydentem Izby Adwokackiej. W latach 1865-1876 był posłem do sejmu galicyjskiego, jak również do austriackiej Rady Państwa.

Ważniejsze prace: "Postępowanie sądowe w sprawach drobiazgowych" (1879), "O procesie cywilnym" (1881), "O dowodach w procesie cywilnym" (1882).

 

 

Feliks Jeziorański

Feliks Jeziorański (1820-1896). Ukończył warszawskie gimnazjum z kursem prawniczym. Przez pięć lat aplikował w Trybunale Cywilnym i samodzielnie dokształcał się. Po złożeniu egzaminu sądowego rozpoczął pracę w sądzie kryminalnym w Piotrkowie na stanowisku pisarza, a następnie asesora. Był bardziej zainteresowany problematyką prawa cywilnego i już w 1850 r. rozpoczął pracę w Trybunale Cywilnym w Kaliszu. W 1868 r. opublikował "Kurs Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego z 1825 r.", który cieszył się dużą popularnością wśród prawników. W 1870 r. opublikował pracę z dziedziny postępowania karnego "O prawie stron do pojednania się w przestępstwach  prywatnopublicznych", napisaną na podstawie Kodeksu Kar Głównych i Poprawczych", który od 1847 r. obowiązywał w Królestwie Polskim. W 1875 r. F. Jeziorański otrzymał tytuł radcy stanu. Od 1876 r. - z chwilą przejścia w stan spoczynku - poświęcił się pisarstwu. Był jednym z założycieli w 1873 r. Gazety Sądowej Warszawskiej, członkiem jej komitetu redakcyjnego, a w latach 1881-1889 redaktorem odpowiedzialnym. Do gazety pisał Jeziorański liczne artykuły, zwłaszcza z dziedziny prawa hipotecznego. W sumie F. Jeziorański był autorem niemal 40 prac, w tym "O znaczeniu kontraktów pozahipotecznych w sprzedażach nieruchomości", "O różnych rodzajach wpisów hipotecznych", "Ustawy hipoteczne". Na pierwszym miejscu stawiał w nich zagadnienia praktycznego stosowania prawa hipotecznego. Dziełem życia F. Jeziorańskiego była trylogia - komentarz do utaw hipotecznych. Pierwszą część "Prawo o przywilejach i hipotekach z roku 1825" ogłosił w 1881 r., drugą "Projekt instrukcji dodatkowych" w 1888 r., trzecią w 1892 r.

Władysław Niegolewski

Władysław Niegolewski (1819-1885). Adwokat i parlamentarzysta, syn pułkownika z czasów napoleońskich, pochodzący z Wielkopolski, wychowany został w tradycji niepodległściowej. Jako uczeń gimnazjum w Poznaniu uczęszczał na wykłady z historii prawa polskiego. Prawo studiował w Bonn. W 1845 r. otrzymał tytuł doktora obojga praw. Mimo propozycji pracy naukowej, wrócił po studiach do Poznania, gdzie podjął aplikację sądową. Uczestniczył w przygotowaniach powstania w Wielkopolsce w 1846 r., za co został aresztowany. Wobec niego i wielu innych oskarżonych toczył się w Berlinie pierwszy wielki proces polityczny pruski. Z braku dowodów W. Niegolewski został uniewinniony. Na początku 1849 r. występował w roli obrońcy Krauthofera-Krotowskiego, demonstrując przy tej okazji swoją postawę propolską. W wyborach w 1849 r. uzyskał mandat poselski do sejmu pruskiego. W latach 1861-1863 aktywnie uczestniczył w pracach konspiracji na ziemiach polskich, za co w 1864 r. został postawiony przed sądem w Berlinie i skazany na 2 lata twierdzy (po roku został zwolniony na skutek amnestii). Od 1867 r. był ponownie posłem do parlamentu Związku Północno-Niemieckiego, od 1871 r. posłem do parlamentu II Rzeszy, gdzie objął funkcję prezesa Koła Polskiego. Dom W. Niegolewskiego w Morownicy pod Śmiglem był ośrodkiem życia kulturalnego i społecznego.

Julian Dunajewski

Julian Dunajewski (1822-1907). Profesor, jeden z najwybitniejszych polityków końca XIX wieku w Europie. Pochodził ze zubożałej szlachty galicyjskiej. W Nowym Sączu ukończył gimnazjum, studiował prawo w Wiedniu, a następnie we Lwowie. Udzielał się w konspiracji demokratyczno-narodowej, działał m.in. w Stowarzyszeniu Ludu Polskiego. Wydział Prawa ukończył w 1842 r. i rozpoczął aplikację adwokacką. Po zdaniu egzaminu nie wpisał się na listę adwokatów, lecz zajął się pracą naukową na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie uzyskał tytuł doktora praw. Wykładał nauki polityczne i prawo karne. Wykłady jego cieszyły się  dużą popularnością, z uwagi jednak na swoją przeszłość polityczną, nie mógł otrzymać nominacji na profesora. Dzięki wsparciu ministra Thona cesarz mianował go profesorem  nauk politycznych i prawa karnego w Bratysławie, gdzie w 1860 r. uzyskał przeniesienie na Uniwersytet Lwowski, by już w 1861 r. powrócić na Uniwersytet Jagielloński. W latach 1862-1863 był tam dziekanem Wydziału Prawa. W 1869 r. ogłosił pracę pt. "Studium ekonomiczne", w której przedstawił elastyczny system podatkowy. W ustroju był zwolennikiem zasady wolności społecznej i porządku społecznego. Był trzykrotnie rektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego, a także posłem w radzie państwa, austriackim ministrem skarbu. Po 1880 r. jako minister otaczał Uniwersytet Jagielloński opieką, zwłaszczą finansową. W 1900 r. uzyskał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jako minister skarbu od 1880 r. J. Dunajewski wprowadził oszczędną gospodarkę i reformy podatkowe. Uzyskał nawet nadwyżki budżetowe, a autorytet i wpływy J. Dunajewskiego wzrosły ogromnie.

Włodzimierz Spasowicz

Włodzimierz Spasowicz (1829-1906). Wybitny obrońca, zwany "królem adwokatury", działacz kulturalny i społeczny, obrońca sprawy polskiej, uważany za najwybitniejszego adwokata w Rosji, organizator życia literackiego, współredagował czasopismo "Ateneum". Urodził się w polskiej rodzinie mieszczańskiej na Białorusi. W 1845 r., po ukończeniu gimnazjum w Mińsku, udał się na studia prawnicze do Petersburga. Od 1850 r. Spasowicz podjął pracę w Izbie Kryminalnej w Petersburgu, a po obronie pracy magisterskiej także wykłady w petersburskiej Szkole Wojskowej. Aby uzyskać prawo wykładania na Uniwersytecie Petersburskim obronił pracę habilitacyjną o stosunkach majątkowych między małżonkami w dawnym prawie polskim. W końcu 1857 r. uzyskał profesurę. Od tej pory zajął sie prawem karnym. Pisał prace z tej dziedziny zgodnie z nowymi metodami naukowymi. W 1861 r. opublikował pracę o charakterze nowatorskim pt. "O teorii dowodów w procesie kryminalnym". Po powołaniu w Warszawie Szkoły Głównej zaproszono Spasowicza do objęcia tam katedry prawa karnego, nie uzyskał jednak zgody władz. W 1863 r. opublikował "Podręcznik prawa karnego", który budził liczne kontrowersje, m.in. w kwestii głoszonego w nim poglądu autora o obronie przestępców politycznych. W 1864 r. Spasowicz został odsunięty od pracy naukowej. Był przeciwny zbrojnemu powstaniu, jednak wielokrotnie pomagał powstańcom. Po zwolnieniu z pracy naukowej zajął sie dziennikarstwem, zwłaszcza z dziedziny literatury i poezji. Publikował też prace z dziedziny prawa, m.in. w 1874 r. z prawa autorskiego, w którym głosił potrzebę bezwzględnej ochrony praw autorów. W 1866 r. został przyjęty do Izby Adwokackiej w Petersburgu. Cieszył się jako adwokat sławą w całej Europie. Źródeł przestępczości dopatrywał się poza samym przestępcą, w warunkach społecznych i otaczającej sprawcę rzeczywistości. Występował zarówno w sprawach karnych, jak i cywilnych. Trzykrotnie był przewodniczącym Petersburskiej Rady Obrończej. Głosił zasadę niczym nie skrępowanej obrony. Nie był dobrym mówcą, ale posiadał głęboką wiedzę, zdolności analizy i posługiwania się zasadami logiki. Nowatorskie poglądy głosił w opublikowanej w 1892 r. pracy pt. "Najnowsze prądy w nauce prawa karnego", w której głosił, że kara nie jest zemstą społeczeństwa za popełnienie przestępstwa. W sumie W. Spasowicz był autorem 63 prac. W swojej działalności wspierał Polaków w Petersburgu. Ogłaszał artykuły broniące kulturę polską. Był założycielem i członkiem licznych stowarzyszeń i zrzeszeń. Przyczynił sie do założenia w Petersburgu tygodnika społeczno-politycznego "Kraj". Nie miał rodziny, a cały swój majątek przeznaczył na cele publiczne.

Henryk Krajewski

Henryk Krajewski (1824-1897). Adwokat, syn drobnego właściciela ziemskiego z Hrubieszowczyzny. W Warszawie odbywał gimnazjalne kursy prawne. Na studia prawnicze wybrał sie do Moskwy, gdzie w 1846 r. uzyskał stopień kandydata nauk prawnych. Po powrocie do Warszawy rozpoczął aplikację sądową w Trybunale Cywilnym. Po jej ukończeniu podjął pracę w Wydziale Skarbowym Rządu Gubernialnego. Jednocześnie przystąpił do spisku demokratycznego, od 1847 r. stanął na jego czele. Hołdował idei szerokiego powstania w czasie wydarzeń 1848 r. W 1850 r. Krajewski został aresztowany, a w 1854 r. skazany na 8 lat katorgi. Na wygnaniu miał sposobność poznania prawa Cesarstwa Rosyjskiego. Dopiero w 1860 r. uzyskał Krajewski prawo powrotu do Warszawy. Objął stanowisko radcy prawnego m.in. w Towarzystwie Kredytowym Ziemskim. W powstaniu styczniowym Krajewski objął funkcję sekretarza Delegacji Miejskiej, redagował też akty, które wychodziły od Rządu Narodowego. W 1864 r. został ponownie aresztowany i zesłany na Syberię (spędził tam 3 lata). Po powrocie z zesłania, dopiero w 1870 r. Krajewski uzyskał ponownie nominację na adwokata przy Warszawskim Sądzie Apelacyjnym. Czynił starania o podniesienie autorytetu adwokatury, o utworzenie Rady Obrończej w Warszawie. Już po śmierci, w 1901 r. w kościele św. Piotra i Pawła w Warszawie odsłonięto pomnik z popiersiem H. Krajewskiego, ufundowany przez prawników (zniszczony podczas Powstania Warszawskiego).

Józef Brunon Karpiński

Józef Brunon Karpiński (1823-1901). Adwokat, ukończył w Warszawie kursy prawne i rozpoczął aplikację w Trybunale Cywilnym. W 1845 r. został mianowany patronem Trybunału Cywilnego, w 1861 r. został obrońcą przy Radzie Stanu Królestwa Polskiego - uzyskał prawo do obrony we wszystkich sądach Królestwa. W 1867 r. został mianowany adwokatem przy Sądzie Apelacyjnym Królestwa Polskiego, a w 1869 r. przy warszawskich departamentach Senatu Rządzącego. Redagował i wydawał szereg publikacji prawniczych. W 1878 r. zapoczątkował wydawnictwo "Jurysprudencja Departamentów Cywilnych Izby Sądowej Warszawskiej", które prowadził do 1890 r. Artykuły swoje publikował w "Przeglądzie Sądowym" i "Gazecie Sądowej Warszawskiej".

Antoni Okolski

Antoni Okolski (1838-1897). Po ukończeniu gimnazjum w Płocku, w 1857 r. podjął studia prawnicze na Uniwersytecie Moskiewskim. Po ukończeniu studiów w 1861 r. został aplikantem przy Trybunale Cywilnym w Warszawie. W 1862 r. wyjechał na studia do Paryża, następnie studiował także w Berlinie, Lipsku, Heidelbergu, Jenie, gdzie uzyskał tytuł doktora praw. Po powrocie do kraju praktykował początkowo w Trybunale Cywilnym, a następnie w Sądzie Policji Poprawczej powiatu warszawskiego. Po uzyskaniu nominacji na profesora zwyczajnego wykładał na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim prawo policyjne ogólne i krajowe. Jedną z wybitnych prac A. Okolskiego była "Forma kontradyktoryjna w ustawie postępowania cywilnego", w której wskazywał na wyższość francuskiej procedury cywilnej nad rosyjską. Obok pracy naukowej A. Okolski praktykował jako adwokat przy Sądzie Apelacyjnym Królestwa Polskiego, od 1872 r. był obrońcą przy Departamentach Senatu Rządzącego. Specjalizował się m.in. w sprawach cywilnych. Był współzałożycielem "Przeglądu Sądowego" - czasopisma prawniczego i wchodził w skład zespołu redakcyjnego. Z palestry wycofał się w 1886 r., kiedy to decyzją ministra zakazano profesorom wykonywania praktyki adwokatów przysięgłych. W latach 1880-1884 A. Okolski ogłosił swoje główne dzieło naukowe "Wykład prawa administracyjnego obowiązującego w Królestwie Polskim", w którym nawiązywał do najnowszych teorii administracyjnych. Był autorem w sumie 55 prac naukowych. Zainteresowaniem naukowym objął również problematykę samorządu, który był według Okolskiego niezbędnym warunkiem postępu cywilizacyjnego.

Zdzisław Eugeniusz Korzybski

Zdzisław Eugeniusz Korzybski (1834-1896). Adwokat, ekonomista, statystyk, wykładowca Szkoły Głównej w Warszawie. W 1856 r. został aplikantem sądowym przy Trybunale Cywilnym Gubernii Warszawskiej. Przejawiał zainteresowania w dziedzinie ekonomii. Wykładów ekonomistów słuchał podczas pobytu w Paryżu w 1861 r. W 1864 r. został mianowany wykładowcą ekonomii na Wydziale Prawa i Administracji Szkoły Głównej w Warszawie. W 1866 r. powierzono mu wykłady ze statystyki. Miał uprawnienia adwokata, ale praktyką adwokacką niemal nie zajmował się.

Józef Kirszrot-Prawnicki

Józef Kirszrot-Prawnicki (1842-1906). Prawo ukończył w Szkole Głównej w Warszawie w 1867 r., następnie studiował w Lipsku i Wrocławiu ekonomię. W 1868 r. rozpoczął praktykę adwokacką jako patron Trybunału Cywilnego w Warszawie, w 1875 r. został adwokatem przy Sądzie Apelacyjnym, od 1876 r. był adwokatem przysięgłym. Angażował się w działalność społeczno- organizacyjną w dziedzinie spółdzielczości. W 1901 r. został prezesem Towarzystwa Pożyczkowo-Oszczędnościowego Rzemieślników i członkiem zarządu Towarzystwa Popierania Przemysłu i Handlu. Wybrane prace: "Uwagi w przedmowie postępowania upadłościowego" (1899), "Kredyt rolny ze stanowiska prawa obowiązującego" (1862), "Kredyt włościański" (1886).

Franciszek Kasparek

Franciszek Kasparek (1844-1903). Twórca polskiego systemu prawa międzynarodowego. Pochodził z Galicji. Prawo studiował na Uniwersytecie we Lwowie i na Uniwersytecie Jagiellońskim, który ukończył w 1866 r. Rozpoczął pracę w Prokuratorii Skarbu w Krakowie. W 1869 r. uzyskał stopień doktora praw. W 1871 r., po przyjęciu rozprawy habilitacyjnej, otrzymał nominację na docenta filozofii prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Habilitował się też drugi raz, po czym uzyskał stanowisko kierownika Katedry Filozofii Prawa i Prawa Narodów na Uniwersytecie Jagiellońskim. Wykładał też naukę o administracji i prawo administracyjne. Pisał prace z dziedziny doktryn filozoficzno-prawnych, prawa międzynarodowego cywilnego, państwowego. Fundamentalne znaczenie miały prace: "Prawo polityczne ogólne z uwzględnieniem austriackiego razem ze wstepną nauką ogólną o państwie", w której ogłosił rewolucyjne jak na owe czasy stanowisko dotyczące statusu prawnego kobiet, "Zadania filozofii prawa i jej stanowisko w dziedzinie nauk prawnych" (1887), "Podręcznik prawa politycznego" (1888). W 1897 r. opublikował podręcznik "Nauka prawa administracyjnego i prawo administracyjne austriackie", który cieszył się ogromną popularnością. F. Kasparek pełnił kilkakrotnie funkcję dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, był też członkiem Akademii Umiejętności. W 1888 r. założył w Krakowie "Kronikę Prawniczą". Był ponadto radnym miasta Krakowa, posłem do austriackiej Rady Państwa, brał udział w działalności licznych towarzystw. Był jednym z pomysłodawców i organizatorów zjazdów prawników i ekonomistów polskich. Pierwszy taki zjazd odbył sie w Krakowie w 1887 r.

Aleksander Radwan Janowicz

Aleksander Radwan Janowicz (1843-b.d.). Adwokat, teoretyk, profesor.

Studia ukończył we Lwowie, gdzie w 1867 r. uzyskał stopień doktora praw. Na listę adwokatów został wpisany w 1872 r. W 1881 r. habilitował się na podstawie pracy "O interwencji tzw. ubocznej w procesie cywilnym". Na podstawie pracy "O świadkach" uzyskał uprawnienia do prowadzenia wykładów z historii państwa i prawa niemieckiego.

Dwukrotnie był dziekanem Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego.

Ważniejsze prace: "O znaczeniu i skutkach orzeczeń Najwyższego Trybunału Sprawiedliwości" (1881), "Kupno renty - Studium historyczno-prawne" (1883), "Historia prawa niemieckiego" (1886).

 

 

Lotar Dargun

Lotar Dargun (1853-1893). Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, pionier prac w dziedzinie prawa porównawczego. W 1871 r. wyjechał do Wiednia, gdzie studiował filozofię, historię i historię prawa niemieckiego. W 1876 r. uzyskał stopień doktora filozofii Uniwersytetu Wiedeńskiego, a w 1881 r. doktorat z prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim. Rozległa wiedza, jaką posiadał, stanowiła doskonałą podstawę dla podjętej nauki prawa porównawczego. Jako pierwszy na świecie wprowadził do nauk prawnych etnologię, podkreślając jej znaczenie dla prawa. Ważne prace to: "O początkach prawa spadkowego" i "O pierwotnych formach własności". W 1881 r. otrzymał stopień docenta z zakresu prawa niemieckiego. W latach 1882-1893 wykładał prawo niemieckie. W 1888 r. został mianowany profesorem zwyczajnym. W latach 1892-93 pełnił funkcję dziekana Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Antoni Wrotnowski

Wrotnowski Antoni (1823-1900). Adwokat, publicysta, polityk, działacz społeczny. W Warszawie ukończył Kursy Prawne, po czym otworzył w Warszawie kancelarię adwokacką. Specjalizował się w prawie cywilnym. Przez długi czas był doradcą Andrzeja Zamoyskiego. W adwokaturze został obrońcą przy warszawskich departamentach Senatu Rządzącego i przy Radzie Stanu Królestwa Polskiego. W 1857 r. przetłumaczył z języka francuskiego i wydał pracę "O przedawnieniu podług Kodexu Cywilnego w Królestwie Polskim obowiązującego". W 1859 r. opublikował rozprawę "O śmierci cywilnej i o prawach byłych wychodźców polskich - ze stanowiska sądowego". W 1861 r. i 1863 r. wysłany był do Paryża z misją, aby przeciwdziałać wybuchowi powstania (misje nie powiodły się). Jako adwokat prowadził  sprawy zagranicznych domów handlowych. Był autorem licznych prac o charakterze publicystycznym. W 1884 r. przeprowadził się do Lwowa, gdzie objął stanowisko dyrektora Banku Krajowego. Tam też został wybrany posłem do sejmu krajowego. Sławę zdobyło jego dzieło pt. "Porozbiorcze aspiracje polityczne narodu polskiego" (1882 r.), w którym uznał, że należy współpracować z zaborcami.

Ozdoba