Mikołaj Jaskier

Mikołaj Jaskier (b.d. -1539), ur. we Lwówku. Ukończył Akademię krakowską. Od 1522 r. pracował w kancelarii miejskiej, którą również przez pewien czas kierował.

Był jednym z najwybitniejszych znawców prawa miejskiego w Polsce w XVI w. Przetłumaczył m. in. "Ius provinciale" i "Ius municipale", które to zbiory praw miejskich stały się podstawowym źródłem prawnym przy rozpoznawaniu spraw miejskich w Polsce. W 1535 r. król Zygmunt III nadał jego pracy opublikowanej w 3 tomach, charakter prawa obowiązującego w miastach lokowanych na zasadzie prawa magdeburskiego. Praca ta była wznawiana także w XVII w.

Występował także w licznych procesach jako pełnomocnik mieszczan krakowskich.

 

 

Mikołaj Rej

Mikołaj Rej (1505-1569). Polski poeta i prozaik, polityk, teolog ewangelicki, prawnik. W 1518 r. został wpisany w poczet studentów Akademii Krakowskiej. Był utalentowanym samoukiem. W latach 1525-30 przebywał na dworze wojewody sandomierskiego Andrzeja Tęczyńskiego, gdzie rozpoczęła się jego twórczość literacka. Jako pierwszy zaczął pisać dzieła literackie w języku polskim. Często uczestniczył w sprawach jako mediator. Toczył spory teologiczne i majątkowe z Kościołem katolickim. Występował jako obrońca w wielu głośnych procesach. Chętnie uczestniczył w życiu publicznym.

Jan Kirstein

Jan Kirstein (Cerasinus) (1507-1561). Od 1528 zastępca pisarza miejskiego. Przeszedł do sądownictwa i objął funkcję wójta krakowskiego sądu ławniczego. W 1539 r. został powołany na stanowisko wójta wyższego prawa miejskiego zamku krakowskiego co wiązało się z najwyższym autorytetem w dziedzinie judykatury sądowej opartej na prawie miejskim. Udzielał pomocy licznym znanym zamożnym rodzinom. Przyjaźnił się z Janem Kochanowskim oraz innymi humanistami. W 1550 r. otrzymał tytuł szlachecki od cesarza Ferdynanda I. Pozostawił po sobie m. in. dzieło z wybranymi zagadnieniami z zakresu prawa stosowanego w miastach polskich. Zmarł w Krakowie. Jego pomnik z piaskowca i czerwonego marmuru z popiersiem dłuta Jana Michałowicza z Gorzędowa znajduje się na zewnętrznej ścianie kościoła Mariackiego.

Jan Kochanowski

Jan Kochanowski (1530-1584) poeta, sekretarz, dworzanin królewski, prawnik. Był synem sędziego Piotra i wnukiem Jana także sędziego. Studiował przez 5 lat w Padwie, brał udział w zebraniu prawników mówiących językiem niemieckim. Od 1559 przebywał na dworze w Królewcu. można przyjąć, że oprócz studiów humanistycznych studiował także prawo. Podjął pracę w kancelarii królewskiej zostając jednym z jej sekretarzy. W 1579 r. przyjął urząd wojskiego województwa sandomierskiego, w zastępstwie wojewody sądził Żydów. Wielokrotnie występował przed sądami m. in. w sądzie ziemskim w Radomiu. Prowadził sprawy z pełnomocnictwa Firleja. Dla okresu gdy nie działali jeszcze w Polsce adwokaci w późniejszym tego słowa znaczeniu działalność Jana Kochanowskiego może być uznana za przykład takiego działania, które z czasem doprowadziło do wyłonienia późniejszych zawodowych reprezentantów stron procesowych.

Paweł Szczerbic

Paweł Szczerbic (1552-1609). Syndyk lwowski, sekretarz królewski, adwokat, działacz polityczny.

Pochodził z rodziny mieszczańskiej. Ukończył Akademię Krakowską, po czym na koszt wojewody krakowskiego studiował prawe we Włoszech. Po powrocie zajął stanowisko syndyka m. Lwowa i tam też wykonywał praktykę adwokacką.

Za poparciem kanclerza Jana Zamoyskiego uzyskał prawo prowadzenia we Lwowie drukarni (1578 r.). W niej wydawał pisane przez siebie dzieła prawnicze, wśród nich "Ius municipale to jest prawo magdeburskie" (1581).

Po śmierci Szczerbica wydano "Speculum Saxonum albo prawo saskie i magdeburskie, początkiem abecadła z łacińskiego i niemieckiego egzemplarzy zebrane".

W 1582 r. król Stefan Batory mianował Szczerbica asesorem sądów królewskich. Był też pisarzem Zygmunta III. Za zgodą króla Stefana Batorego został nobilitowany.

 

 

Ozdoba